Safranbolu: Thị Trấn Ottoman Di Sản UNESCO Ở Thổ Nhĩ Kỳ

Safranbolu ở đâu và có gì đặc biệt? Safranbolu là thị trấn nhỏ thuộc tỉnh Karabük, miền Bắc Thổ Nhĩ Kỳ, cách Ankara khoảng 220 km và Istanbul khoảng 400 km. Nơi đây còn lưu giữ hàng trăm ngôi nhà gỗ thời Ottoman gần như nguyên vẹn, nên được UNESCO công nhận là Di sản thế giới từ năm 1994. Tên thị trấn bắt nguồn từ cây nghệ tây (saffron) từng được trồng nhiều ở vùng này. Du khách đến Safranbolu để dạo phố cổ, nghỉ đêm trong nhà gỗ cổ, ăn kẹo lokum nghệ tây và ngắm hẻm núi Tokatlı từ cầu kính.

Giữa những điểm đến nổi tiếng như Istanbul hay Cappadocia, Safranbolu là viên ngọc ít được khách Việt biết đến nhưng lại là nơi người Thổ yêu thích nhất để tìm lại không khí của một thị trấn Ottoman xưa. Những con phố lát đá dốc nhẹ, mái ngói đỏ, cửa sổ gỗ và khói bếp lan trong sương sớm khiến nhiều du khách ví Safranbolu như "bảo tàng sống" của kiến trúc Thổ Nhĩ Kỳ. Một số công ty lữ hành đã đưa Safranbolu vào hành trình Cappadocia – Ankara – Safranbolu – Istanbul, và đây cũng là điểm dừng chân thú vị nếu bạn muốn thay đổi lịch trình quen thuộc.

 

Vì sao Safranbolu được UNESCO công nhận?

Từ thế kỷ 13 đến đầu thế kỷ 20, Safranbolu là trạm nghỉ quan trọng trên tuyến đường thương mại nối Istanbul với vùng Biển Đen. Các thương nhân giàu có đã xây dựng những ngôi nhà gỗ hai, ba tầng theo phong cách Ottoman, với tầng dưới bằng đá làm kho và chuồng ngựa, tầng trên bằng gỗ có nhiều cửa sổ đón nắng, phòng ốc chia theo mùa hè và mùa đông. Nhờ thị trấn ít bị đô thị hóa trong thế kỷ 20, hàng trăm ngôi nhà, nhà tắm hammam, nhà thờ Hồi giáo và lữ quán vẫn còn giữ được diện mạo ban đầu.

UNESCO công nhận thành phố Safranbolu là Di sản thế giới năm 1994, đánh giá đây là ví dụ tiêu biểu về kiến trúc đô thị Ottoman được bảo tồn. Nhiều ngôi nhà cổ ngày nay được chuyển thành khách sạn nhỏ, nhà hàng và cửa hàng thủ công, giúp du khách vừa tham quan vừa trải nghiệm cuộc sống trong không gian xưa.

 

Những điểm tham quan nổi bật ở Safranbolu

Trung tâm phố cổ là khu Çarşı với lữ quán Cinci Han xây từ thế kỷ 17, công trình đá đồ sộ từng là nơi nghỉ của các đoàn lạc đà buôn bán, nay là khách sạn và quán cà phê; bạn có thể lên sân thượng để ngắm toàn cảnh mái ngói đỏ. Gần đó là nhà tắm Cinci Hamam vẫn còn hoạt động và nhà thờ Hồi giáo Köprülü Mehmet Paşa. Đồi Hıdırlık phía trên thị trấn là điểm ngắm hoàng hôn đẹp nhất.

Bảo tàng nhà cổ Kaymakamlar Evi tái hiện cuộc sống của một gia đình Ottoman giàu có với đồ đạc, trang phục và các tủ âm tường, cầu thang bí mật. Cách trung tâm vài km, cầu kính Kristal Cam Teras nhô ra trên hẻm núi Tokatlı cho cảm giác lơ lửng giữa vực sâu, còn hang động Bulak Mencilis với nhũ đá kỳ ảo là điểm tham quan thiên nhiên được nhiều gia đình yêu thích.

 

Đặc sản Safranbolu nên thử

Safranbolu nổi tiếng nhất với kẹo lokum, còn gọi là Turkish Delight, được làm thủ công với nhiều hương vị, trong đó có lokum nghệ tây đặc trưng. Bạn có thể vào các xưởng lokum trong phố cổ để xem cách làm và nếm thử miễn phí trước khi mua về làm quà. Ngoài ra, nên thử trà nghệ tây, bánh yufka mỏng, món tráng miệng zerde nấu từ gạo và nghệ tây và bữa sáng kiểu Thổ trong sân vườn nhà cổ. Xem thêm gợi ý quà tặng trong bài du lịch Thổ Nhĩ Kỳ mua gì về làm quà.

 

Đi Safranbolu bằng cách nào?

Từ Ankara, bạn đi xe khoảng 3 tiếng; từ Istanbul khoảng 5–6 tiếng xe theo cao tốc. Nhiều hãng xe khách có tuyến đến bến xe Karabük hoặc Safranbolu, sau đó đi taxi hoặc dolmuş vào phố cổ Çarşı. Nếu đi theo đoàn, Safranbolu thường được đặt giữa Ankara và Istanbul để chia nhỏ quãng đường dài, giúp khách nghỉ một đêm trong nhà cổ trước khi về Istanbul.

 

Gợi ý lịch trình một ngày ở Safranbolu

Buổi sáng, bạn nên bắt đầu bằng bữa sáng truyền thống trong sân vườn một ngôi nhà cổ, với phô mai, ô liu, mật ong, bánh mì nướng và trà nóng. Sau đó đi bộ quanh khu Çarşı, ghé lữ quán Cinci Han, bảo tàng nhà cổ Kaymakamlar Evi và các xưởng làm lokum, đồ đồng, giày da thủ công. Đến trưa, bạn có thể dùng bữa với món thịt nướng trong lò đất hoặc bánh pide, rồi đi taxi khoảng 15 phút đến cầu kính Kristal Cam Teras ở hẻm núi Tokatlı.

Buổi chiều, hãy ghé làng cổ Yörük với những ngôi nhà đá và gỗ yên bình, hoặc vào hang Bulak Mencilis nếu đi cùng trẻ nhỏ. Cuối ngày, leo lên đồi Hıdırlık ngắm hoàng hôn phủ lên hàng trăm mái ngói đỏ, sau đó quay về phố cổ ăn tối và nghỉ đêm trong khách sạn nhà gỗ. Không gian yên tĩnh về đêm và tiếng gọi cầu nguyện vọng lại từ các thánh đường là trải nghiệm rất khác so với nhịp sống sôi động của Istanbul.

 

Nên ở Safranbolu bao lâu và đi mùa nào?

Một ngày một đêm là đủ để khám phá phố cổ, ngắm hoàng hôn trên đồi Hıdırlık và thưởng thức bữa sáng truyền thống. Nếu muốn ghé thêm hẻm núi Tokatlı, hang Bulak Mencilis và làng cổ Yörük cách đó khoảng 11 km, bạn nên dành hai ngày. Mùa xuân và mùa thu là thời điểm đẹp nhất với thời tiết mát mẻ; mùa thu lá cây chuyển màu quanh thị trấn rất thơ mộng. Mùa đông có tuyết phủ trắng mái nhà, đẹp như cổ tích nhưng khá lạnh. Vào cuối tháng 10 đến đầu tháng 11, bạn còn có thể thấy những cánh đồng nghệ tây nở hoa tím ở các làng quanh thị trấn.

Safranbolu phù hợp với du khách yêu kiến trúc, nhiếp ảnh và không khí yên bình, đặc biệt là những ai đã đến Istanbul và Cappadocia và muốn trải nghiệm một Thổ Nhĩ Kỳ khác. Hiện các tour Thổ Nhĩ Kỳ của J Travel tập trung vào hành trình Istanbul – Cappadocia – Pamukkale; nếu muốn ghép thêm Safranbolu, bạn có thể đi tour có điểm dừng Ankara như tour Thổ Nhĩ Kỳ 7 ngày 6 đêm Istanbul – Ankara – Cappadocia và liên hệ để được tư vấn lịch trình riêng. Đọc thêm Ankara có gì và Bursa – thành phố xanh để tham khảo thêm các điểm đến ngoài hành trình quen thuộc.

Nguồn tham khảo: UNESCO World Heritage Centre (City of Safranbolu), Bộ Văn hóa và Du lịch Thổ Nhĩ Kỳ (goturkiye.com), Wikivoyage.

Một số ảnh minh họa: Hamdigumus (CC0); Dosseman (CC BY-SA 4.0); Janabaevazizbek (CC BY-SA 4.0) – Wikimedia Commons.