Say độ cao khi đi Shangrila, núi tuyết Ngọc Long: chuẩn bị thế nào?

Say độ cao là nỗi lo lớn nhất của nhiều khách hàng trước khi đặt tour Lệ Giang Shangrila. Câu hỏi thường gặp là: Shangrila cao bao nhiêu, núi tuyết Ngọc Long cao bao nhiêu, mình có bị say độ cao không, và cần chuẩn bị gì. Bài viết này tổng hợp các thông tin thực tế từ những chuyến đi của J Travel để bạn hiểu cơ thể sẽ phản ứng thế nào ở độ cao trên 3.000 m, biết cách phòng say độ cao và biết khi nào cần dừng lại. Thông tin trong bài chỉ mang tính tham khảo du lịch. Người có bệnh nền nên hỏi ý kiến bác sĩ trước chuyến đi.

Độ cao các điểm trên tuyến Vân Nam

Để biết mình có dễ bị say độ cao hay không, trước hết cần biết mình sẽ lên cao đến đâu. Trên tuyến Côn Minh – Đại Lý – Lệ Giang – Shangrila, Côn Minh nằm ở khoảng 1.900 m, Đại Lý khoảng 2.000 m, phố cổ Lệ Giang khoảng 2.400 m. Ở những độ cao này, phần lớn du khách không thấy khác biệt nhiều, có chăng chỉ hơi hụt hơi khi leo dốc.

Shangrila cao khoảng 3.200 m. Đây là nơi nhiều người bắt đầu thấy rõ không khí loãng, nhất là trong đêm đầu tiên. Núi tuyết Ngọc Long là điểm cao nhất của hành trình. Đỉnh chính Phiến Tử Đẩu cao 5.596 m và chưa có ai chinh phục, còn cáp treo lớn đưa du khách lên khu sông băng ở độ cao khoảng 4.506 m. Một số tài liệu quảng cáo ghi tròn là 4.600 m. Từ ga cáp treo, có đường gỗ để đi bộ lên điểm ngắm cao hơn một chút. Các khu thấp hơn như đồng cỏ Cam Hải Tử và Lam Nguyệt Cốc nằm khoảng 2.900–3.100 m.

Vì sao bị say độ cao

Càng lên cao, áp suất không khí càng giảm. Mỗi hơi thở đưa vào cơ thể ít oxy hơn so với ở đồng bằng. Cơ thể phản ứng bằng cách thở nhanh hơn, tim đập nhanh hơn, và cần vài ngày để thích nghi hoàn toàn. Khi lên cao quá nhanh, cơ thể chưa kịp thích nghi, sẽ xuất hiện các triệu chứng gọi chung là say độ cao. Tình trạng này thường bắt đầu từ khoảng 2.500 m trở lên.

Say độ cao không phụ thuộc nhiều vào thể lực. Người trẻ khỏe, chạy bộ thường xuyên vẫn có thể bị, trong khi người lớn tuổi đi chậm rãi lại thấy bình thường. Yếu tố ảnh hưởng nhiều nhất là tốc độ lên cao, độ cao lúc ngủ đêm, mức vận động trong ngày đầu và việc từng bị say độ cao trước đây hay chưa.

Dấu hiệu say độ cao cần nhận biết

Dạng thường gặp nhất là say độ cao cấp tính mức nhẹ. Biểu hiện là đau đầu âm ỉ, mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn hoặc chán ăn, khó ngủ, thức giấc nhiều lần trong đêm, hụt hơi khi leo bậc thang. Các triệu chứng này thường xuất hiện sau khi đến nơi cao từ 6 đến 12 giờ, và giảm dần sau một đến hai ngày nếu không lên cao thêm.

Bạn cần báo ngay cho hướng dẫn viên và đi khám nếu có các dấu hiệu nặng: đau đầu dữ dội không giảm khi nghỉ, nôn nhiều, khó thở ngay cả khi ngồi yên, ho liên tục, môi tím tái, lơ mơ, nói lẫn hoặc đi loạng choạng. Đây là dấu hiệu cảnh báo cần xuống thấp ngay. Ở Lệ Giang và Shangrila đều có bệnh viện, hướng dẫn viên sẽ hỗ trợ đưa khách đi khám khi cần.

Cách phòng say độ cao trước chuyến đi

Việc chuẩn bị nên bắt đầu từ vài ngày trước khi bay. Hãy ngủ đủ giấc, tránh làm việc quá sức và giữ ấm cơ thể, vì đang cảm cúm mà lên cao sẽ khó chịu hơn nhiều. Người có bệnh tim mạch, tăng huyết áp, hen suyễn, bệnh phổi mạn tính, thiếu máu, phụ nữ mang thai hoặc người từng bị say độ cao nặng nên đi khám và hỏi ý kiến bác sĩ trước. Bác sĩ sẽ cho lời khuyên phù hợp với tình trạng sức khỏe của bạn, kể cả việc có nên dùng thuốc dự phòng hay không. Bạn không nên tự mua thuốc dùng theo lời truyền miệng.

Khi chọn tour, nên ưu tiên lịch trình lên cao từ từ. Ví dụ, tour Côn Minh – Đại Lý – Shangrila – Lệ Giang 6N5Đ của J Travel đi từ Côn Minh lên Đại Lý, rồi mới lên Shangrila. Ngày lên núi tuyết Ngọc Long nằm ở cuối hành trình, khi cơ thể đã quen với độ cao. Cách sắp xếp này giảm đáng kể nguy cơ khó chịu so với việc lên điểm cao nhất ngay ngày đầu.

Kinh nghiệm trong những ngày ở Shangrila

Để tránh say độ cao Shangrila, ngày đầu ở thành phố này là ngày quan trọng nhất. Bạn nên đi lại chậm rãi, nói chuyện nhỏ nhẹ, leo bậc thang ở Tùng Tán Lâm Tự hay đồi Quy Sơn thì dừng nghỉ vài lần. Uống nhiều nước ấm, khoảng 2–3 lít mỗi ngày, chia thành nhiều lần. Ăn no vừa phải, ưu tiên món nhiều tinh bột dễ tiêu. Tránh rượu bia, thuốc lá trong đêm đầu. Không nên tắm nước nóng quá lâu hoặc ngâm bồn ngay khi vừa đến, vì dễ làm mệt và chóng mặt hơn.

Buổi tối ở Shangrila rất lạnh, nhất là từ tháng 11 đến tháng 2, nên giữ ấm đầu, cổ và bàn chân khi ngủ. Nhiều khách sạn có máy cấp oxy trong phòng hoặc bán bình oxy ở quầy lễ tân. Nếu thấy hơi khó thở khi nằm, hãy kê gối cao hơn và thở chậm, sâu. Đa số trường hợp, đến sáng hôm sau cơ thể đã dễ chịu hơn nhiều. Bạn có thể đọc thêm về điểm đến này trong bài du lịch Shangrila có gì.

Lên núi tuyết Ngọc Long thế nào cho an toàn

Ngày lên núi tuyết Ngọc Long thường bắt đầu sớm. Xe đưa đoàn đến khu Cam Hải Tử, sau đó đi xe buýt của khu danh thắng đến ga cáp treo lớn. Cáp treo đưa du khách từ khoảng 3.300 m lên ga trên ở khoảng 4.506 m chỉ trong khoảng 10–15 phút. Đây chính là lúc độ cao thay đổi nhanh nhất, và cũng là lúc dễ bị say độ cao Ngọc Long nhất. Vì vậy, bạn nên mua sẵn bình oxy cầm tay ở chân núi. Bình rất nhẹ, giá rẻ, được bán khắp nơi. Đến nơi, hãy hít vài hơi oxy khi thấy hụt hơi, đi thật chậm trên đường gỗ, không chạy nhảy hay hò hét để chụp ảnh.

Thời gian ở trên cao thường chỉ khoảng 1 giờ, nên phần lớn du khách chỉ thấy hơi mệt và hồi phục nhanh khi xuống. Nếu thấy chóng mặt nhiều hoặc đau đầu tăng dần, hãy dừng lại, không cố đi lên điểm cao nhất. Người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền có thể chọn ở lại khu thấp hơn, như đồng cỏ Cam Hải Tử hay Lam Nguyệt Cốc, vẫn ngắm được núi tuyết rất đẹp. Thông tin thêm về ngọn núi này có trong bài núi tuyết Ngọc Long.

Hành lý nên mang cho những ngày ở độ cao lớn

Trên cao, nắng và gió mạnh hơn nhiều so với dưới đồng bằng. Bạn nên mang kem chống nắng chỉ số cao, kính râm, son dưỡng môi và kem dưỡng da, vì không khí rất khô. Quần áo nên mặc nhiều lớp để dễ cởi ra mặc vào: áo giữ nhiệt, áo len, áo khoác chắn gió hoặc áo phao vào mùa đông, mũ len, găng tay và giày đế bám. Mang theo bình nước giữ nhiệt và thuốc men cá nhân đang dùng hằng ngày. Ở chân núi tuyết có dịch vụ cho thuê áo phao dày nếu bạn không muốn mang theo từ nhà.

Chọn tour phù hợp với sức khỏe

Nếu bạn lo lắng về độ cao, hãy nói rõ với tư vấn viên khi đặt tour. J Travel sẽ tư vấn lịch trình phù hợp, báo trước cho hướng dẫn viên để lưu ý, và nhắc đoàn mua bình oxy trước giờ lên núi. Bạn có thể xem các tour Vân Nam đang mở bán ở trang tour Lệ Giang và tour Shangrila. Bài lịch trình Lệ Giang – Đại Lý – Shangrila 6 ngày mô tả cụ thể nhịp độ đi lại trong từng ngày.

Nguồn ảnh: 玉龙雪山 Jade Dragon Snow Mountain - panoramio – Ma Martin (CC BY-SA 3.0); Jade Dragon Snow Mountain 20260221-1 – ShuQizhe (CC BY-SA 4.0); 20260224 从丽江雪山观光火车眺望玉龙雪山 05 – 祝鱼贵 (CC BY-SA 4.0); 20260225 Skyline of Dukezong Ancient Town Shangri-La 11 – 祝鱼贵 (CC BY-SA 4.0); 玉龍雪山犛牛坪俯瞰甘海子 – Piano08647 (CC0); 20260224 从丽江雪山观光火车眺望玉龙雪山 02 – 祝鱼贵 (CC BY-SA 4.0); 玉龍雪山犛牛坪雪花寺眺望甘海子2 – Piano08647 (CC0).