Những điều cấm kỵ ở Nhật Bản du khách cần biết trước khi đi

Nhật Bản nổi tiếng là đất nước lịch sự, sạch sẽ và rất coi trọng phép tắc. Phần lớn người dân sẽ không trách móc du khách, nhưng một vài hành động quen thuộc ở Việt Nam lại có thể khiến người Nhật khó chịu, thậm chí bị nhắc nhở hoặc phạt. Bài viết này tổng hợp những điều cấm kỵ ở Nhật Bản theo từng tình huống bạn sẽ gặp trong chuyến đi: ăn uống, đi tàu, tắm onsen, tham quan đền chùa và giao tiếp, để bạn tự tin tận hưởng hành trình mà không vô tình thất lễ.

Vì sao cần biết những điều cấm kỵ ở Nhật Bản trước khi đi?

Văn hóa Nhật đề cao sự tôn trọng người xung quanh và không làm phiền người khác. Nhiều quy tắc không được viết thành luật mà là thói quen chung của cả xã hội, nên du khách dễ vi phạm mà không hề biết. Hiểu trước những điều nên tránh giúp bạn:

• Tránh những tình huống ngại ngùng ở nhà hàng, khách sạn, trên tàu điện.
• Được người Nhật đón tiếp thân thiện hơn.
• Không bị nhắc nhở, từ chối phục vụ hoặc phạt tiền ở những nơi có quy định riêng.

Những điều cấm kỵ trong ăn uống

Cắm đũa dựng đứng vào bát cơm

Đây là điều cấm kỵ quen thuộc nhất. Ở Nhật, bát cơm cắm đũa dựng đứng chỉ xuất hiện trong nghi lễ dành cho người đã khuất, vì vậy làm như vậy trong bữa ăn bị coi là rất xui xẻo. Khi không dùng, hãy đặt đũa lên gác đũa (hashioki) hoặc đặt ngang trên miệng bát.

Chuyền thức ăn từ đũa sang đũa

Gắp thức ăn rồi đưa trực tiếp sang đũa của người khác cũng gợi nhớ nghi thức nhặt xương trong lễ hỏa táng. Nếu muốn mời ai đó, hãy đặt thức ăn vào đĩa nhỏ hoặc bát của họ. Ngoài ra, bạn cũng nên tránh dùng đũa để chỉ trỏ, xiên thức ăn hay kéo bát đĩa về phía mình.

Để lại tiền boa

Khác với nhiều nước phương Tây, Nhật Bản không có văn hóa tip. Dịch vụ chu đáo được xem là điều đương nhiên, nên để lại tiền thừa trên bàn có thể khiến nhân viên bối rối và chạy theo trả lại cho bạn. Một lời cảm ơn "Gochisōsama deshita" sau bữa ăn là cách thể hiện sự hài lòng tốt nhất.

Vừa đi vừa ăn uống

Ở nhiều nơi, người Nhật không có thói quen vừa đi bộ vừa ăn. Khi mua đồ ăn ở quầy hay máy bán hàng tự động, hãy đứng ăn ngay tại chỗ hoặc tìm khu vực có ghế ngồi. Một số khu phố cổ và điểm du lịch đông khách còn treo biển yêu cầu du khách không ăn khi đang di chuyển.

Những điều cấm kỵ nơi công cộng và trên tàu điện

Nói chuyện điện thoại và nói to trên tàu

Tàu điện ở Nhật thường rất yên tĩnh. Hành khách được yêu cầu chuyển điện thoại sang chế độ im lặng và không gọi điện khi ở trên tàu. Nếu đi theo nhóm, bạn nên nói nhỏ, tránh cười đùa ồn ào. Gần cửa tàu thường có khu ghế ưu tiên, hãy nhường cho người già, phụ nữ mang thai và người khuyết tật.

Vứt rác bừa bãi

Điều khiến nhiều du khách bất ngờ là đường phố Nhật rất sạch nhưng lại có rất ít thùng rác công cộng. Người Nhật thường mang rác về nhà để phân loại. Bạn nên mang theo một túi nhỏ để đựng rác và bỏ vào thùng ở cửa hàng tiện lợi, nhà ga hoặc khách sạn, đúng theo từng loại được ghi trên thùng.

Chen hàng và hút thuốc sai nơi quy định

Người Nhật xếp hàng rất ngay ngắn, kể cả khi lên tàu, chờ thang máy hay mua đồ. Chen ngang bị coi là thiếu tôn trọng. Hút thuốc trên đường phố cũng bị hạn chế ở nhiều thành phố lớn. Hãy tìm khu vực hút thuốc riêng, thường được đánh dấu rõ ở nhà ga và khu thương mại.

Đứng sai bên trên thang cuốn

Ở Tokyo, mọi người thường đứng bên trái thang cuốn, còn ở Osaka lại đứng bên phải. Cách đơn giản nhất là quan sát và làm theo người phía trước. Một số nhà ga hiện khuyến khích đứng yên ở cả hai bên vì lý do an toàn.

Những điều cấm kỵ khi tắm onsen

Tắm onsen là trải nghiệm không thể bỏ lỡ khi đến Nhật, nhưng đi kèm khá nhiều quy tắc:

• Không tắm sạch trước khi xuống bồn: bạn phải tắm và gội sạch ở khu vòi sen trước, sau đó mới ngâm mình.
• Cho khăn vào nước: khăn nhỏ chỉ dùng để lau, có thể đặt trên đầu hoặc để bên ngoài, không nhúng vào bồn.
• Mặc đồ bơi: phần lớn onsen công cộng yêu cầu khách không mặc gì khi ngâm, bể nam và nữ được tách riêng.
• Hình xăm: nhiều onsen vẫn từ chối khách có hình xăm. Nếu có hình xăm nhỏ, bạn có thể dùng miếng dán che, hoặc chọn onsen thông báo rõ là chấp nhận khách có hình xăm, hay phòng tắm riêng (kashikiri).
• Chụp ảnh, nói to, bơi lội: đều là những điều nên tránh trong khu vực tắm chung.

Xem thêm hướng dẫn chi tiết trong bài kinh nghiệm tắm onsen Nhật Bản cho người đi lần đầu.

Những điều cấm kỵ khi vào nhà và tham quan đền chùa

Mang giày vào nhà, quên đổi dép trong nhà vệ sinh

Ở nhà dân, nhà hàng truyền thống, ryokan và nhiều đền chùa, bạn phải cởi giày ở khu vực lối vào (genkan). Không bước lên sàn gỗ hay chiếu tatami khi còn đi giày. Nhiều nơi có dép riêng dành cho nhà vệ sinh, hãy nhớ đổi lại dép trước khi bước ra ngoài.

Thiếu tôn trọng tại đền thờ và chùa

Khi đến đền Thần đạo, bạn nên cúi chào trước cổng torii, đi dọc hai bên lối vào thay vì đi chính giữa, và rửa tay, súc miệng tại khu chōzuya trước khi vào lễ. Hãy giữ yên lặng, không leo trèo lên tượng hay công trình, và tuân thủ biển cấm chụp ảnh ở khu vực bên trong điện thờ.

Chụp ảnh người khác khi chưa xin phép

Tại khu Gion (Kyoto), du khách đuổi theo chụp ảnh geisha và maiko đã trở thành vấn đề lớn. Một số con hẻm tư nhân ở đây đã cấm du khách đi vào. Hãy luôn xin phép trước khi chụp ảnh người khác và tôn trọng các biển báo tại điểm tham quan.

Những điều cấm kỵ trong giao tiếp và tặng quà

• Số 4 và số 9: số 4 (shi) đồng âm với chữ "chết", số 9 (ku) đồng âm với chữ "khổ". Tránh tặng quà có số lượng 4 hoặc 9.
• Chỉ tay vào người khác: bị coi là thô lỗ. Khi cần chỉ hướng, hãy dùng cả bàn tay mở.
• Gói quà bằng giấy trắng hoặc đen: hai màu này thường gắn với tang lễ.
• Nhận và đưa đồ bằng một tay: với danh thiếp, quà hoặc tiền, người Nhật thường dùng hai tay để thể hiện sự trân trọng.
• Ôm hôn, vỗ vai khi chào hỏi: người Nhật quen cúi chào và giữ khoảng cách. Một cái cúi đầu nhẹ là đủ lịch sự.

Những quy định dễ vô tình vi phạm

• Thuốc mang theo: Nhật Bản kiểm soát chặt một số loại thuốc, kể cả thuốc cảm, thuốc xịt mũi có chứa chất bị hạn chế. Hãy kiểm tra thành phần, mang theo đơn thuốc và chỉ mang lượng vừa đủ dùng.
• Luôn mang theo hộ chiếu: người nước ngoài lưu trú ngắn hạn cần mang hộ chiếu bên mình để xuất trình khi được yêu cầu.
• Pin sạc dự phòng: quy định mang pin lên máy bay đã thay đổi, xem chi tiết trong bài Nhật Bản siết quy định pin sạc dự phòng khi đi máy bay.
• Thủ tục nhập cảnh: chuẩn bị hồ sơ đầy đủ theo hướng dẫn thủ tục xin visa du lịch Nhật Bản.

Du lịch Nhật Bản an tâm cùng J Travel

Nếu đây là lần đầu bạn đến Nhật, đi theo tour là cách dễ nhất để không phải lo lắng về những điều cấm kỵ. Trưởng đoàn của J Travel sẽ hướng dẫn quy tắc ứng xử ở từng điểm đến, từ bữa ăn đầu tiên đến lần đầu tắm onsen. Một số hành trình bạn có thể tham khảo:

• Tour Nhật Bản Cung Đường Vàng Osaka – Kyoto – Phú Sĩ – Tokyo 6N5Đ
• Tour Nhật Bản Osaka – Kyoto – Nagoya – Fuji – Yamanashi 6N5Đ
• Tour Nhật Bản mùa hoa oải hương Hokkaido

Xem tất cả lịch khởi hành tại trang tour du lịch Nhật Bản trọn gói.