Săn cực quang Murmansk: tháng nào đẹp, đi thế nào, chuẩn bị gì

Săn cực quang Murmansk là trải nghiệm mùa đông khác biệt nhất mà nước Nga có thể mang lại. Murmansk nằm trên bán đảo Kola, cách vòng Bắc Cực khoảng 200 km về phía bắc, và là thành phố lớn nhất thế giới trong vùng cực với gần 270.000 dân. Ở vĩ độ này, bầu trời đủ tối trong nhiều tháng để những dải sáng xanh lục, đôi khi pha tím hồng, xuất hiện vào những đêm trời quang. Nếu bạn đã từng du lịch Nga theo tuyến Moscow – Saint Petersburg và muốn một chuyến đi “lạ” hơn, Murmansk là lựa chọn rất đáng cân nhắc.

Cực quang là gì và vì sao Murmansk là nơi dễ thấy?

Cực quang hình thành khi các hạt mang điện từ gió Mặt Trời va chạm với khí quyển Trái Đất, khiến ôxy và nitơ phát sáng ở độ cao khoảng 100–300 km. Từ trường Trái Đất dẫn các hạt này về hai vùng cực, nên “vành đai cực quang” nằm quanh vĩ độ 65–70°. Murmansk ở khoảng 69° Bắc, tức gần như nằm ngay dưới vành đai đó. Nhờ vậy, ngay cả khi hoạt động mặt trời chỉ ở mức trung bình, du khách vẫn có cơ hội nhìn thấy cực quang, điều khó xảy ra ở Moscow hay Saint Petersburg.

Một lợi thế ít người để ý là Murmansk có khí hậu “dễ chịu” hơn nhiều so với vĩ độ của nó. Dòng hải lưu ấm Bắc Đại Tây Dương chảy vào biển Barents giúp cảng Murmansk không đóng băng quanh năm, và nhiệt độ tháng 1 trung bình chỉ khoảng −10°C, ấm hơn nhiều vùng Siberia nằm xa về phía nam. Điều đó có nghĩa là bạn có thể đứng ngoài trời chờ cực quang hàng giờ mà không quá khắc nghiệt, miễn là mặc đúng cách.

Tháng nào săn cực quang Murmansk đẹp nhất?

Mùa cực quang ở Murmansk kéo dài từ khoảng cuối tháng 8 đến giữa tháng 4, nhưng mỗi giai đoạn có đặc điểm riêng. Tháng 9 và tháng 10 là thời điểm đêm đã đủ dài, mặt hồ và vịnh chưa đóng băng nên cực quang có thể phản chiếu xuống mặt nước, tạo nên những bức ảnh rất đẹp; trời lúc này chỉ khoảng 0–5°C. Từ đầu tháng 12 đến giữa tháng 1 là “đêm vùng cực”, khi mặt trời không mọc lên khỏi đường chân trời, ban ngày chỉ có vài giờ chạng vạng xanh thẫm. Thời gian tối dài nhất cũng có nghĩa là cơ hội nhìn thấy cực quang nhiều nhất, dù trời hay nhiều mây.

Tháng 2 và tháng 3 thường được dân săn ảnh đánh giá cao nhất: tuyết dày, cảnh quan trắng xóa, số đêm quang mây nhiều hơn và ban ngày đã đủ dài để tham gia các hoạt động như chó kéo xe, thăm trang trại tuần lộc. Dù đi tháng nào, bạn nên ở Murmansk ít nhất 3 đêm và theo dõi dự báo chỉ số Kp (mức độ hoạt động địa từ) cùng bản đồ mây trên các ứng dụng dự báo cực quang. Kinh nghiệm thực tế cho thấy mây quan trọng không kém Kp: một đêm Kp 2 nhưng trời quang thường cho kết quả tốt hơn một đêm Kp 5 mà mây dày.

Teriberka – nơi săn cực quang nổi tiếng nhất vùng Murmansk

Trong thành phố, ánh đèn đường làm cực quang mờ đi đáng kể, nên phần lớn du khách lái xe ra ngoài, chủ yếu về hướng làng chài Teriberka cách khoảng 120 km. Teriberka nằm bên bờ biển Barents, nổi tiếng từ khi trở thành bối cảnh bộ phim “Leviathan” đoạt giải tại Liên hoan phim Cannes năm 2014. Ngôi làng gần như không có ánh đèn, có bãi biển đá trứng khổng lồ, nghĩa địa tàu cá cũ nằm phơi trên bờ và những đồi đá phủ tuyết – khung cảnh mà khi cực quang xuất hiện, bạn có thể chụp được những tấm ảnh như trong phim tài liệu.

Đường đến Teriberka đi qua vùng lãnh nguyên trống trải, mất khoảng 2–3 giờ tùy tuyết. Khi có bão tuyết, đoạn đường này có thể bị đóng tạm thời để đảm bảo an toàn, nên bạn nên đi cùng tài xế địa phương quen đường và có xe phù hợp mùa đông. Nhiều nhóm chọn ngủ lại một đêm ở Teriberka thay vì đi về trong đêm, vừa an toàn hơn vừa tăng gấp đôi cơ hội săn cực quang.

Ở Murmansk còn gì để trải nghiệm?

Ban ngày, Murmansk có nhiều điểm thú vị hơn bạn nghĩ. Tàu phá băng hạt nhân Lenin, con tàu mặt nước chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới (hạ thủy năm 1957, đưa vào hoạt động năm 1959), nay là bảo tàng neo ở cảng, cho phép bạn tham quan buồng lái, phòng máy và khu sinh hoạt của thủy thủ. Trên đồi cao nhìn ra vịnh Kola là tượng đài Alyosha cao khoảng 35 m, tưởng niệm những người lính bảo vệ vùng cực trong Thế chiến II; lên đây lúc hoàng hôn ngắn ngủi của mùa đông, bạn sẽ thấy toàn cảnh thành phố cảng phủ tuyết.

Nếu muốn hiểu thêm về văn hóa bản địa, hãy dành nửa ngày thăm một trang trại tuần lộc của người Sámi gần làng Lovozero, nghe kể chuyện đời sống du mục, thử cưỡi xe trượt tuyết do tuần lộc hoặc chó husky kéo. Các hoạt động này thường kết thúc trước khi trời tối, vừa kịp cho bạn nghỉ ngơi trước một đêm săn cực quang.

Đi Murmansk như thế nào?

Từ Việt Nam, cách thuận tiện nhất là bay tới Moscow (Vietnam Airlines có chuyến bay thẳng từ Hà Nội, khoảng 9 giờ – xem đi Nga bay hãng nào), sau đó bay nội địa Moscow – Murmansk khoảng 2,5 giờ. Bạn cũng có thể kết hợp Saint Petersburg rồi bay hoặc đi tàu đêm lên Murmansk; tàu mất khoảng một ngày rưỡi nhưng đổi lại được ngắm rừng taiga và hồ đóng băng của vùng Karelia.

Về giấy tờ, từ ngày 15/10/2026 đến hết 15/10/2027, công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông được miễn visa Nga khi đi du lịch, mỗi lần ở liên tục tối đa 30 ngày theo Sắc lệnh số 730 của Tổng thống Nga. Một chuyến Moscow – Murmansk 7–9 ngày nằm gọn trong giới hạn này. Chi tiết về điều kiện miễn thị thực có trong bài e-visa Nga và miễn visa 30 ngày.

Chuẩn bị gì khi săn cực quang?

Quần áo là thứ quyết định chuyến đi có trọn vẹn hay không. Bạn sẽ phải đứng ngoài trời một đến ba tiếng mỗi đêm, có gió biển, nên hãy mặc theo nguyên tắc ba lớp: lớp trong là đồ giữ nhiệt ôm sát người, lớp giữa là áo lông cừu hoặc áo len dày, lớp ngoài là áo phao dài chống gió có mũ trùm. Đầu, tay và chân mất nhiệt nhanh nhất, vì vậy đừng quên mũ len che tai, khăn che mặt, găng tay hai lớp, tất len và giày đi tuyết có đế dày. Miếng dán giữ nhiệt đặt trong giày và găng tay giúp ích nhiều hơn bạn tưởng.

Để chụp cực quang, điện thoại đời mới có chế độ chụp đêm đã cho ảnh khá đẹp; nếu dùng máy ảnh, hãy mang chân máy, ống kính góc rộng khẩu lớn và để thời gian phơi sáng khoảng 5–15 giây tùy độ sáng của cực quang. Pin tụt rất nhanh trong giá lạnh, nên mang pin dự phòng và giữ chúng trong túi áo trong sát người. Về tiền, thẻ Visa, Mastercard phát hành ở Việt Nam không dùng được ở Nga, bạn cần mang USD tiền mặt để đổi sang Rúp. Danh sách đầy đủ có ở bài du lịch Nga cần chuẩn bị gì.

Có tour săn cực quang Murmansk không?

Hiện J Travel chưa mở đoàn ghép cố định đi Murmansk. Nếu gia đình hoặc nhóm bạn từ 8–10 người quan tâm, bạn có thể liên hệ để được thiết kế tour riêng, kết hợp 3–4 đêm ở Murmansk với Moscow hoặc Saint Petersburg, có trưởng đoàn hỗ trợ xuyên suốt. Trong khi chờ, bạn có thể tham khảo các tour Nga trọn gói đang mở bán, hoặc một hành trình mùa đông khác cũng rất đặc biệt là tour Mông Cổ – Nga qua hồ Baikal, đi tàu liên vận xuyên thảo nguyên sang Siberia.

Đọc tiếp trong cẩm nang

Du lịch Nga mùa đông · Thời tiết Nga theo tháng · Hồ Baikal đóng băng tháng mấy?

Nguồn ảnh: Tmb2508 / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0; Ninara from Helsinki, Finland / Wikimedia Commons, CC BY 2.0.