Tìm kiếm

Nội dung chính

Tân Cương mùa đông có cực quang không?

Vì sao Bắc Tân Cương có thể nhìn thấy cực quang?

Cực quang đã từng xuất hiện tại Tân Cương chưa?

Hemu – nơi từng xuất hiện cực quang đỏ

Thanh Hà – cực quang giữa đêm -30°C vào tháng 1/2026

Khắc Lạp Mã Y – một trong những ghi nhận được nghiên cứu khoa học

Hồ Sayram – cực quang đỏ từng xuất hiện trên bầu trời hồ cao nguyên

Những nơi nào ở Tân Cương có cơ hội nhìn thấy cực quang?

Kanas có thể nhìn thấy cực quang không?

Điều kiện nào cần có để nhìn thấy cực quang ở Tân Cương?

Tân Cương mùa đông có cực quang không? Những nơi có cơ hội nhìn thấy cực quang

Nội dung chính

Những năm gần đây, hình ảnh bầu trời Bắc Tân Cương chuyển sang sắc đỏ, hồng và đôi khi pha xanh vào ban đêm khiến nhiều du khách quan tâm đến câu hỏi: Tân Cương mùa đông có cực quang không?

Thực tế, cực quang đã được ghi nhận tại một số khu vực như Hemu, Qinghe, Karamay và Hồ Sayram, nhưng đây vẫn là hiện tượng hiếm, chỉ xuất hiện khi hoạt động Mặt Trời và bão địa từ đủ mạnh. Với những ai đang lên kế hoạch du lịch Tân Cương mùa đông cùng J Travel, cực quang có thể xem là một “món quà bất ngờ” bên cạnh cảnh quan tuyết trắng, hồ băng và núi rừng Altay.

Vậy đâu là những nơi tại Tân Cương có cơ hội nhìn thấy cực quang và cần những điều kiện nào để quan sát được hiện tượng này? Cùng tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

Tân Cương mùa đông có cực quang không?

Cực quang đã được quan sát thực tế tại nhiều khu vực của Tân Cương, đặc biệt là Bắc Tân Cương. Tuy nhiên, tần suất xuất hiện thấp hơn rất nhiều so với các khu vực nằm gần vòng Bắc Cực.

Theo NOAA Space Weather Prediction Center, vùng thuận lợi nhất để quan sát cực quang thường nằm trong vành đai khoảng 60°–75° vĩ độ quanh hai cực. Khi hoạt động địa từ gia tăng, đặc biệt trong những trận bão địa từ mạnh, vành đai cực quang có thể mở rộng xuống các khu vực nằm gần xích đạo hơn.

NASA cũng ghi nhận hiện tượng này rất rõ trong cơn bão địa từ G5 tháng 5/2024. Đây là một trong những trận bão địa từ mạnh nhất trong hơn hai thập kỷ, khiến cực quang xuất hiện tại nhiều vùng có vĩ độ thấp hơn bình thường. NASA cho biết có những báo cáo cực quang xuống tới khoảng 26° vĩ độ từ trong sự kiện đặc biệt này.

Đây chính là lý do một khu vực không nằm sát Bắc Cực như Tân Cương vẫn có thể xuất hiện cực quang.

Vì sao Bắc Tân Cương có thể nhìn thấy cực quang?

Khả năng xuất hiện cực quang không chỉ phụ thuộc vào việc một địa điểm nằm bao nhiêu độ Bắc trên bản đồ. Yếu tố quan trọng hơn là vĩ độ địa từ và cường độ hoạt động địa từ tại thời điểm quan sát.

NOAA sử dụng chỉ số Kp từ 0 đến 9 để biểu thị mức độ nhiễu động của từ trường Trái Đất. Khi Kp thấp, cực quang chủ yếu tập trung gần các vùng cực. Khi Kp tăng lên 8–9, vành đai cực quang có thể mở rộng đáng kể về phía xích đạo. NOAA ước tính khi Kp đạt 9, rìa hướng xích đạo của vành đai cực quang có thể xuống khoảng 48° vĩ độ từ.

Điều này đặc biệt đáng chú ý với Bắc Tân Cương. Hemu và Kanas nằm ở khoảng 48,5° Bắc về mặt địa lý, thuộc nhóm những khu vực nằm xa nhất về phía Bắc của Tân Cương. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ rằng vĩ độ địa lý không đồng nghĩa với vĩ độ địa từ, do đó không thể chỉ nhìn tọa độ 48° Bắc rồi kết luận rằng cứ Kp 9 là Hemu hay Kanas chắc chắn có cực quang.

Chính điều này khiến cực quang Tân Cương mang tính “cơ hội” hơn là một hiện tượng có lịch xuất hiện cố định.

Cực quang đã từng xuất hiện tại Tân Cương chưa?

Không chỉ “có khả năng”. Tân Cương đã có nhiều ghi nhận thực tế về cực quang.

Hemu – nơi từng xuất hiện cực quang đỏ

Hemu là địa điểm đặc biệt đáng chú ý vì đã có ghi nhận chính thức ngay tại khu du lịch này. Theo Cục Khí tượng Khu tự trị Tân Cương, từ đêm 5/11 đến rạng sáng 6/11/2023, một đợt cực quang đỏ đã xuất hiện tại khu thắng cảnh Hemu thuộc huyện Burqin, Altay. Cơ quan khí tượng địa phương cũng công bố hình ảnh bầu trời đỏ phía trên những ngôi nhà và núi tuyết của Hemu

Đây là bằng chứng rất quan trọng bởi Hemu không chỉ nằm ở Bắc Tân Cương mà còn là một trong những điểm được du khách Việt Nam ghé thăm nhiều trong các hành trình Kanas – Hemu. Mùa đông tại đây cũng có lợi thế về điều kiện quan sát: đêm dài, bầu trời tối và nhiều khu vực nằm xa nguồn sáng đô thị. Tuy vậy, những yếu tố này chỉ giúp quan sát tốt hơn khi cực quang thực sự xảy ra, chứ tuyết hoặc nhiệt độ thấp không phải nguyên nhân tạo ra cực quang.

Thanh Hà – cực quang giữa đêm -30°C vào tháng 1/2026

Một ghi nhận mùa đông rất rõ khác xuất hiện tại Huyện Thanh Hà thuộc Altay. Ngày 22/1/2026, CGTN ghi nhận bầu trời Qinghe xuất hiện cực quang cùng dải Ngân Hà trong đêm nhiệt độ khoảng -30°C. Nguồn này mô tả Qinghe nằm khoảng 46° Bắc, có môi trường ít ô nhiễm ánh sáng và bầu trời tối, tạo điều kiện thuận lợi để quan sát hiện tượng thiên văn khi hoạt động Mặt Trời đủ mạnh.

ĐỌC THÊM BÀI VIẾT: Ngắm cực quang Mạc Hà – Trải nghiệm du lịch kỳ ảo hiếm có tại “cực Bắc Trung Quốc”

Sự kiện này đặc biệt đáng chú ý đối với câu hỏi “Tân Cương mùa đông có cực quang không?” bởi nó diễn ra ngay trong tháng 1 – thời điểm mùa đông sâu tại Altay.

Khắc Lạp Mã Y – một trong những ghi nhận được nghiên cứu khoa học

Karamay/Khắc Lạp Mã Y cũng nhiều lần xuất hiện cực quang dù nằm thấp hơn Hemu về vĩ độ địa lý. Ngày 24/4/2023, cực quang đỏ được quan sát tại Karamay, ở khoảng 45,6° Bắc. Sự kiện này được nhắc đến trong nghiên cứu đăng trên tạp chí Earth and Planetary Physics. Thời điểm đó, chỉ số AE vượt 2.000 nT và Trái Đất đang chịu tác động của một đợt bão địa từ rất mạnh.

Cực quang Karamay (Tân Cương) - Khắc Lạp Mã Y

CGTN cũng ghi nhận cực quang tại Karamay trong cùng sự kiện, trong khi dữ liệu nghiên cứu về cơn bão địa từ tháng 4/2023 cho thấy chỉ số Kp đã đạt khoảng 8. Những ghi nhận ở Karamay cho thấy khi bão địa từ đủ mạnh, cực quang có thể mở rộng tới những vùng nằm khá xa vành đai cực quang thông thường.

Hồ Sayram – cực quang đỏ từng xuất hiện trên bầu trời hồ cao nguyên

Không chỉ khu vực Altay, Hồ Sayram cũng từng ghi nhận cực quang trong những đợt bão địa từ mạnh. Đáng chú ý, rạng sáng 11/5/2024, cực quang đỏ xuất hiện trên bầu trời hồ khi chỉ số Kp đạt mức rất cao trong trận bão địa từ G5.

Hồ Sayram – cực quang đỏ từng xuất hiện trên bầu trời hồ cao nguyên

Đến tháng 1/2026, Hồ Sayram tiếp tục ghi nhận cực quang đỏ – xanh giữa mùa đông. Tuy nhiên, đây vẫn là hiện tượng hiếm, chỉ xuất hiện khi hoạt động Mặt Trời đủ mạnh và điều kiện quan sát thuận lợi. Vì vậy, Hồ Sayram không phải điểm “săn cực quang” cố định, nhưng là một trong những nơi tại Tân Cương có cơ hội bắt gặp hiện tượng đặc biệt này.

Những nơi nào ở Tân Cương có cơ hội nhìn thấy cực quang?

Nếu xét theo vị trí địa lý, các ghi nhận thực tế và điều kiện bầu trời, Bắc Tân Cương là khu vực đáng chú ý nhất.

Khu vực	Ghi nhận/điều kiện	Đánh giá
Hemu – Altay	Đã ghi nhận cực quang đỏ tháng 11/2023 và nhiều sự kiện sau đó	Một trong những điểm đáng chú ý nhất ở Bắc Tân Cương
Qinghe – Altay	Đã ghi nhận cực quang giữa mùa đông tháng 1/2026	Có bằng chứng mùa đông rõ ràng
Kanas – Altay	Nằm ở vùng cực Bắc Tân Cương, gần Hemu và ít ánh sáng đô thị	Có điều kiện quan sát thuận lợi nhưng không thể đảm bảo
Hồ Sayram – Bortala	Ghi nhận cực quang tháng 5/2024; cực quang đỏ – xanh tiếp tục xuất hiện tháng 1/2026	Rất đáng chú ý vì có bằng chứng quan sát ngay giữa mùa đông
Karamay	Cực quang đỏ tháng 4/2023 đã được nghiên cứu khoa học	Có thể xuất hiện khi bão địa từ rất mạnh
Urumqi và Nam Tân Cương	Một số khu vực quanh Urumqi từng quan sát được trong bão địa từ lớn nhưng đô thị có ô nhiễm ánh sáng cao	Không phải lựa chọn ưu tiên

Trong số đó, Hemu – Kanas hợp lý nhất đối với khách du lịch bởi đây vốn đã là những điểm tham quan nổi bật của Bắc Tân Cương. Nếu vô tình gặp một đợt bão địa từ mạnh trong thời gian lưu trú, du khách có thêm cơ hội quan sát hiện tượng hiếm gặp mà không cần thiết kế toàn bộ chuyến đi chỉ để săn cực quang.

Kanas có thể nhìn thấy cực quang không?

Kanas có cơ hội quan sát cực quang trong những đợt hoạt động địa từ mạnh. Khu vực Kanas nằm khoảng 48,5° Bắc, gần Hemu và thuộc vùng Altay ở cực Bắc Tân Cương. Trong những đợt bão địa từ mạnh, đặc biệt khi vành đai cực quang mở rộng sâu về phía Nam, vị trí phía Bắc cùng môi trường ít ánh sáng nhân tạo tạo điều kiện thuận lợi hơn để quan sát bầu trời. Tuy nhiên, NOAA lưu ý mối quan hệ giữa Kp và giới hạn quan sát cực quang chỉ mang tính gần đúng, đồng thời phải tính theo vĩ độ địa từ chứ không phải đơn thuần vĩ độ địa lý.

Điều kiện nào cần có để nhìn thấy cực quang ở Tân Cương?

Với một khu vực nằm ngoài vành đai cực quang chính như Tân Cương, điều kiện quan sát phải thuận lợi hơn đáng kể. Quan trọng nhất là hoạt động địa từ mạnh. NOAA cho biết ở mức Kp 8–9, auroral oval mở rộng mạnh về phía xích đạo và cực quang có thể được quan sát từ nhiều khu vực hơn bình thường. Bên cạnh đó, bầu trời cần quang mây, vị trí quan sát nên cách xa ánh sáng thành phố và có tầm nhìn rộng về phía Bắc. Khoảng thời gian quanh 22:00–02:00 giờ địa phương thường thuận lợi cho việc quan sát cực quang, mặc dù trong các đợt bão địa từ rất mạnh hiện tượng có thể kéo dài hơn.

Khoảng thời gian quanh 22:00–02:00 giờ địa phương thường thuận lợi cho việc quan sát cực quang

Những ghi nhận tại Hemu, Qinghe, Karamay, Hồ Sayram và khu vực Altay cho thấy Tân Cương hoàn toàn có cơ hội xuất hiện cực quang khi hoạt động Mặt Trời và bão địa từ đủ mạnh. Trong đó, Hemu, Kanas và Hồ Sayram không chỉ nổi bật với cảnh quan băng tuyết mùa đông mà còn là những điểm từng có cơ hội bắt gặp bầu trời nhuộm sắc đỏ, hồng hay xanh đầy ấn tượng.

Đoàn Khách J Travel trong hành trình Tour Bắc Tân Cương

Nếu muốn vừa khám phá mùa đông Tân Cương, vừa thử vận may săn cực quang giữa núi tuyết và hồ băng, bạn có thể tham khảo hành trình Tour Tân Cương Mùa Đông 9N8Đ: Urumqi – Kanas – Hemu – Hồ Sayram – Yining | No Shopping cùng J Travel. Biết đâu, bên cạnh một hành trình mùa đông đáng nhớ, bạn còn may mắn bắt gặp khoảnh khắc cực quang hiếm có trên bầu trời Tân Cương.