Văn hóa cúi chào Nhật Bản: Ý nghĩa và những quy tắc ứng xử

Từ nhân viên cửa hàng tiện lợi, người soát vé tàu đến các doanh nhân trong cuộc họp, hình ảnh người Nhật cúi đầu chào nhau xuất hiện ở khắp nơi. Cúi chào không chỉ là một lời "xin chào" mà còn chứa đựng sự tôn trọng, biết ơn và khiêm nhường. Hiểu văn hóa cúi chào Nhật Bản giúp du khách giao tiếp tinh tế hơn và cảm nhận rõ nét tính cách của người dân xứ Phù Tang.

Ý nghĩa của văn hóa cúi chào Nhật Bản

Trong tiếng Nhật, cúi chào được gọi là "ojigi". Hành động này đã có từ hàng nghìn năm trước, chịu ảnh hưởng của Phật giáo và Nho giáo, sau đó được phát triển thành hệ thống lễ nghi trong tầng lớp samurai. Ngày nay, cúi chào là một phần tự nhiên trong đời sống, mang nhiều ý nghĩa:

• Chào hỏi: khi gặp nhau, khi bắt đầu và kết thúc cuộc trò chuyện.
• Cảm ơn: khi nhận quà, được giúp đỡ hay sau bữa ăn.
• Xin lỗi: độ cúi càng sâu, thời gian giữ càng lâu thì lời xin lỗi càng chân thành.
• Thể hiện sự tôn trọng: với người lớn tuổi, cấp trên, khách hàng hay tại các nơi linh thiêng.

Các kiểu cúi chào phổ biến của người Nhật

• Eshaku (khoảng 15 độ): cúi nhẹ, dùng khi chào hỏi bạn bè, đồng nghiệp, người mới gặp hoặc khi đi ngang qua nhau. Đây là kiểu du khách dùng nhiều nhất.
• Keirei (khoảng 30 độ): cúi chào trang trọng, dùng với cấp trên, khách hàng, khi cảm ơn hoặc chào khi ra về. Nhân viên khách sạn, nhà hàng thường cúi chào khách theo kiểu này.
• Saikeirei (khoảng 45 độ trở lên): thể hiện sự kính trọng cao nhất, dùng khi xin lỗi nghiêm túc, cảm ơn sâu sắc, trong nghi lễ hoặc tại đền chùa.
• Dogeza: quỳ gối, cúi rạp đầu xuống sàn. Đây là cách thể hiện sự xin lỗi hoặc cầu xin đặc biệt, rất hiếm gặp trong đời sống hằng ngày.

Khi nào người Nhật cúi chào?

• Trong công việc: khi gặp đối tác, trao danh thiếp, bắt đầu và kết thúc cuộc họp.
• Trong dịch vụ: nhân viên cửa hàng, nhà hàng, khách sạn cúi chào khách khi bước vào và khi ra về. Bạn không cần cúi đáp lại sâu, chỉ cần mỉm cười hoặc gật đầu.
• Trên phương tiện công cộng: nhân viên soát vé tàu Shinkansen thường cúi chào hành khách khi bước vào và rời khỏi toa.
• Tại đền chùa: cúi chào trước cổng torii, trước chính điện khi cầu nguyện. Xem thêm bài những điều cấm kỵ ở Nhật Bản.
• Trong đời sống: khi gặp hàng xóm, nhường đường, cảm ơn tài xế hay khi kết thúc cuộc gọi, nhiều người Nhật vẫn cúi đầu theo thói quen.

Cách cúi chào đúng tư thế

• Đứng thẳng, chụm chân: trước khi cúi, hãy đứng ngay ngắn và nhìn vào người đối diện.
• Đặt tay đúng cách: nam giới để hai tay xuôi dọc hai bên thân, nữ giới đặt hai tay chồng lên nhau phía trước.
• Cúi từ thắt lưng: giữ lưng và cổ thẳng, không chỉ gập đầu hay gù lưng. Mắt nhìn xuống sàn.
• Giữ một nhịp rồi đứng lên chậm rãi: cúi xuống nhanh, giữ khoảng 1 – 2 giây rồi từ từ đứng thẳng lại.
• Kết hợp lời nói: nói "Konnichiwa", "Arigatou gozaimasu" hoặc "Sumimasen" trước hoặc trong khi cúi.

Những quy tắc ứng xử đi kèm văn hóa cúi chào

Cúi chào phản ánh tinh thần tôn trọng người khác, vốn thể hiện qua nhiều thói quen ứng xử khác của người Nhật:

• Nhận và trao đồ bằng hai tay: danh thiếp, quà tặng, tiền hay hóa đơn đều được đưa và nhận bằng hai tay.
• Giữ khoảng cách: người Nhật ít ôm hôn, vỗ vai khi chào hỏi, đặc biệt với người mới quen.
• Nói nhỏ nhẹ nơi công cộng: trên tàu điện, trong nhà hàng hay khách sạn.
• Không chỉ tay vào người khác: khi cần chỉ hướng, hãy dùng cả bàn tay mở.
• Đúng giờ: người Nhật rất coi trọng giờ giấc, đến muộn bị xem là thiếu tôn trọng.

Du khách nên cúi chào như thế nào?

Người Nhật không kỳ vọng du khách phải cúi chào chuẩn mực. Chỉ cần một cái cúi đầu nhẹ khoảng 15 độ kèm nụ cười là đã đủ lịch sự trong hầu hết tình huống:

• Khi được nhân viên hỗ trợ, chỉ đường hay phục vụ: cúi đầu nhẹ và nói "Arigatou gozaimasu".
• Khi vô tình va chạm hoặc làm phiền người khác: cúi đầu và nói "Sumimasen".
• Khi gặp hướng dẫn viên, chủ nhà, chủ ryokan: có thể cúi chào sâu hơn một chút để thể hiện thiện chí.
• Tránh vừa cúi chào vừa bắt tay cùng lúc theo kiểu vội vàng, nếu đối phương chìa tay thì bắt tay kèm gật đầu nhẹ.

Một vài câu chào hỏi cơ bản và cách đọc dễ nhớ, bạn có thể học thêm trước chuyến đi để giao tiếp tự tin hơn. Các thủ tục cần chuẩn bị có trong bài những lưu ý quan trọng khi nhập cảnh Nhật Bản.

Trải nghiệm văn hóa Nhật Bản cùng J Travel

Trên mỗi hành trình, trưởng đoàn của J Travel sẽ chia sẻ những phép lịch sự cơ bản để bạn tự tin giao tiếp với người Nhật, từ cửa hàng, nhà hàng đến đền chùa. Một số tour còn lịch khởi hành bạn có thể tham khảo:

• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ: Tokyo – Phú Sĩ – Kyoto – Osaka từ TP.HCM
• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ: Nagoya – Shirakawago – Phú Sĩ – Tokyo
• Tour mùa thu Nhật Bản Cung Đường Vàng từ Hà Nội
• Tour Nhật Bản Tết Dương lịch 2027: Matsuyama – Kyoto – Osaka 6N5Đ

Xem tất cả lịch khởi hành tại trang tour du lịch Nhật Bản trọn gói.

Liên hệ J Travel để được hỗ trợ visa và đặt tour

Trụ sở chính: 369 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng TP. HCM: 12 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Hà Nội: Số 37, Ngõ 45 Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội

• Website: https://jtravel.com.vn/
• Hotline: 0909 953 136 – 0909 977 729
• Fanpage: Du Lịch J Travel