Hatsumode: kinh nghiệm đi lễ đầu năm ở Nhật Bản cho du khách Việt

Hatsumode là phong tục đi lễ đầu năm ở Nhật, giống như việc người Việt đi chùa đầu năm. Từ khoảnh khắc giao thừa đến hết ngày 3/1, hàng chục triệu người Nhật đổ về các đền thần đạo và chùa Phật giáo để cầu bình an, sức khỏe và may mắn. Nếu đi Nhật dịp Tết Dương lịch, tham gia Hatsumode là trải nghiệm đáng nhớ nhất mà bạn có thể có. Bài viết hướng dẫn những ngôi đền nên đến, các bước vái lạy đúng cách, cách rút quẻ omikuji, mua bùa và những lưu ý để đi lễ thuận lợi.

Hatsumode là gì và diễn ra khi nào

Chữ "hatsu" nghĩa là lần đầu, "mode" nghĩa là đi viếng. Hatsumode là lần đi lễ đầu tiên của năm mới. Nhiều người đi ngay sau nửa đêm 31/12, khi tiếng chuông giao thừa vừa dứt. Phần đông đi trong ba ngày đầu năm, từ 1/1 đến 3/1, và một số người đi muộn hơn trong tuần đầu tháng 1. Người Nhật thường đến đền thần đạo (jinja) gần nhà hoặc những ngôi đền lớn nổi tiếng. Nhiều người cũng đến chùa Phật giáo (tera). Với họ, đây là dịp để cảm ơn năm cũ và cầu những điều tốt đẹp cho năm mới.

Những ngôi đền đông người đi lễ đầu năm

Ở Tokyo, đền Meiji Jingu thường đón đông người nhất cả nước, với hàng triệu lượt khách trong ba ngày đầu năm. Chùa Sensoji ở Asakusa cũng rất đông, với cổng Kaminarimon và con phố Nakamise rực rỡ đèn lồng. Ở vùng Kansai, đền Fushimi Inari ở Kyoto là điểm đến số một. Đây là đền chính của hệ thống đền Inari, thờ thần lúa gạo và buôn bán, nên được giới kinh doanh đặc biệt yêu thích. Hàng nghìn cổng torii đỏ nối tiếp lên núi Inari tạo nên khung cảnh rất ấn tượng trong những ngày đầu năm.

Ở Osaka, đền Sumiyoshi Taisha với cây cầu cong Sorihashi và đền Osaka Tenmangu là hai nơi đông vui nhất dịp năm mới. Ngoài các đền lớn, những ngôi đền nhỏ trong khu dân cư cũng có không khí rất ấm cúng, ít chen lấn hơn và dễ quan sát cách người Nhật đi lễ.

Các bước đi lễ đúng cách

Khi đến cổng torii, bạn nên cúi chào nhẹ trước khi bước qua và đi lệch sang một bên lối đi, vì chính giữa được xem là lối của thần linh. Trước khi vào khu chính điện, hãy dừng ở bể nước temizuya để rửa tay và súc miệng. Dùng gáo múc nước, rửa tay trái rồi tay phải, đổ nước vào lòng bàn tay trái để súc miệng, sau đó rửa tay trái lần nữa và dựng gáo cho nước chảy rửa cán. Không uống trực tiếp từ gáo.

Tại điện thờ của đền thần đạo, người Nhật bỏ đồng xu vào hòm công đức, rung chuông (nếu có), rồi thực hiện nghi thức "cúi hai lần, vỗ tay hai lần, cúi một lần". Sau khi vỗ tay, chắp tay thầm cầu nguyện rồi cúi chào lần cuối. Ở chùa Phật giáo thì không vỗ tay, chỉ chắp tay cầu nguyện và cúi chào. Đồng xu 5 yên thường được ưa chuộng vì "go-en" đồng âm với "duyên lành". Bài cách tham quan đền chùa Nhật Bản có thêm các quy tắc ứng xử nên biết.

Rút quẻ omikuji, mua bùa omamori và viết ema

Omikuji là những tờ quẻ in sẵn, rút ngẫu nhiên từ hộp hoặc ống tre. Mỗi quẻ có mức vận từ đại cát (daikichi) đến đại hung (daikyo), kèm lời khuyên về sức khỏe, công việc, tình duyên, đi xa. Nếu rút được quẻ xấu, người ta buộc tờ quẻ lên giá dây trong đền để gửi lại vận xui. Quẻ tốt có thể mang về. Nhiều đền lớn có omikuji bằng tiếng Anh, rất tiện cho du khách.

Omamori là những chiếc túi bùa nhỏ bằng vải, mỗi loại cầu một điều: sức khỏe, học hành, an toàn giao thông, buôn bán. Đầu năm, người Nhật thường mua bùa mới và mang bùa cũ đến đền để đốt trong lễ tạ. Bên cạnh đó là ema, những thẻ gỗ nhỏ để viết điều ước rồi treo lên giá trong đền. Nhiều thẻ ema có hình con giáp của năm mới, là món quà lưu niệm rất ý nghĩa.

Không khí lễ hội quanh đền dịp đầu năm

Dọc lối vào các đền lớn, hàng quán yatai bày bán đủ món: bánh takoyaki, mực nướng, bánh cá taiyaki, kẹo táo và rượu ngọt amazake nóng hổi. Nhiều người mặc kimono đi lễ, tạo nên khung cảnh rất đẹp. Đây là dịp hiếm hoi để thấy người Nhật ở mọi lứa tuổi cùng hướng về một nơi, trong không khí trang nghiêm nhưng vẫn rộn ràng.

Lưu ý khi đi lễ đầu năm

Các đền lớn có thể phải xếp hàng hàng giờ vào đêm giao thừa và sáng 1/1. Nếu đi theo tour, hướng dẫn viên sẽ sắp xếp giờ đi phù hợp. Bạn nên mặc ấm, mang giày dễ đi, giữ ví và điện thoại cẩn thận, đi theo dòng người và không dừng lại đột ngột để chụp ảnh ở chỗ đông. Không nên chụp ảnh bên trong điện thờ khi có biển cấm. Hãy chuẩn bị sẵn tiền xu nhỏ để công đức và mua omikuji. Sau Hatsumode, nhiều người ghé dạo các điểm gần đó, như chùa Vàng Kinkakuji nếu bạn đang ở Kyoto.

Đón năm mới ở Nhật Bản cùng J Travel

Ngày 01/01 trong tour, đoàn có mặt ở Kyoto và thăm đền Fushimi Inari đúng dịp Hatsumode. Tour Nhật Bản Tết Dương lịch của J Travel khởi hành ngày 29/12 từ TP.HCM, bay thẳng Vietjet Air đến Matsuyama. Đoàn đi qua Takamatsu, Kobe, Osaka, Kyoto rồi trở lại Shikoku, đón ngày đầu năm ở Kyoto với chùa Vàng và đền Fushimi Inari, tắm Dogo Onsen và trải nghiệm trượt tuyết. Giá 26.990.000đ/khách đã gồm visa đoàn, vé máy bay, khách sạn, ăn uống và vé tham quan. Các tour Nhật Bản theo mùa khác và chùm tour Tết Dương lịch được cập nhật thường xuyên trên website.

Bài viết liên quan

• Nhật Bản Tết Dương lịch có gì
• Đền Fushimi Inari Kyoto
• Đêm giao thừa ở Nhật Bản và tiếng chuông Joya no Kane
• Cách tham quan đền chùa Nhật Bản
• Chùa Vàng Kinkakuji

Nguồn ảnh: Hatsumode at Sensoji (53081105246) – Dick Thomas Johnson from Tokyo, Japan (CC BY 2.0); Fushimi Inari 2024 New Year(1) – Mr.ちゅらさん (CC0); Fushimi Inari 2024 New Year(3) – Mr.ちゅらさん (CC0); Osaka Tenmangu Hatsumoude 2025-1 – Mr.ちゅらさん (CC BY-SA 4.0); Sumiyoshi Taisha 2024 6 – Smiley.toerist (CC BY-SA 4.0); Take-jinja omikuji – Immanuelle (CC BY 4.0); Omikuji at Namba Yasaka Shrine Osaka – Ian G Shingler (CC BY-SA 4.0); Ema at Suga Shrine in Shinjuku, Tokyo, 9 December 2024 – Yuet Man Lee (CC BY-SA 4.0). Ảnh đoàn: J Travel.