Lễ Phục Sinh ở Nga: phong tục, bánh kulich, trứng Fabergé và kinh nghiệm cho du khách

Nếu Giáng sinh là lễ lớn của phương Tây, thì với người Nga theo Chính thống giáo, lễ Phục Sinh mới là ngày thiêng liêng nhất trong năm. Đêm Phục Sinh, các nhà thờ lung linh ánh nến, tiếng chuông ngân vang khắp thành phố, sáng hôm sau mọi nhà bày bánh kulich và trứng đỏ. Bài viết giới thiệu ý nghĩa, phong tục, món ăn, những quả trứng Fabergé nổi tiếng và kinh nghiệm cho du khách đi du lịch Nga mùa Phục Sinh.

Phục Sinh Chính thống khác gì Phục Sinh Công giáo?

Cả hai đều kỷ niệm ngày Chúa Giêsu sống lại, nhưng Giáo hội Chính thống Nga tính ngày Phục Sinh theo lịch Julius cổ, nên phần lớn các năm, Phục Sinh Chính thống muộn hơn Phục Sinh của Công giáo và Tin lành từ một đến năm tuần; có năm hai ngày trùng nhau. Phục Sinh luôn rơi vào Chủ nhật, trong khoảng từ đầu tháng 4 đến đầu tháng 5 dương lịch. Năm 2027, Phục Sinh Chính thống là ngày 2/5; năm 2028 là ngày 16/4, trùng với Phục Sinh Công giáo.

Trước Phục Sinh là Mùa Chay lớn kéo dài khoảng bảy tuần, bắt đầu ngay sau lễ hội Maslenitsa. Tuần cuối cùng gọi là Tuần Thánh, người theo đạo ăn chay nghiêm ngặt, dọn dẹp nhà cửa, nhuộm trứng và nướng bánh chuẩn bị cho ngày lễ. Đọc thêm lễ hội Maslenitsa.

Lịch Phục Sinh Chính thống những năm tới

Bảng dưới đây giúp Quý khách chủ động lên kế hoạch nếu muốn đến Nga đúng dịp Phục Sinh. Lưu ý tuần lễ Maslenitsa luôn diễn ra trước Phục Sinh tám tuần.

Phục Sinh trong lịch sử nước Nga

Kitô giáo được du nhập vào nước Rus cổ năm 988 dưới thời Đại vương công Vladimir của Kiev, và từ đó Phục Sinh trở thành ngày lễ trung tâm của đời sống tôn giáo. Trong suốt nhiều thế kỷ, cả hoàng gia lẫn nông dân đều đón Phục Sinh với nghi lễ trang trọng, chuông nhà thờ vang khắp các thành phố. Thời Xô viết, các ngày lễ tôn giáo không được chính thức thừa nhận, nhiều nhà thờ bị đóng cửa, nhưng phong tục nướng kulich, nhuộm trứng vẫn được nhiều gia đình lặng lẽ giữ gìn. Từ thập niên 1990, Phục Sinh hồi sinh mạnh mẽ, các nhà thờ được trùng tu, lễ đêm Phục Sinh thu hút hàng triệu người. Ngày nay, ngay cả những người không thường xuyên đi lễ cũng mua kulich và nhuộm trứng như một nét văn hóa gia đình.

Đêm Phục Sinh: lễ nửa đêm và rước quanh nhà thờ

Đêm thứ Bảy, người dân kéo đến nhà thờ dự lễ canh thức. Gần nửa đêm, đoàn rước gồm các linh mục, ca đoàn và giáo dân cầm nến đi vòng quanh nhà thờ trong tiếng chuông. Đúng nửa đêm, cửa nhà thờ mở ra, vị linh mục hô to "Christos voskrese!" (Chúa đã sống lại), mọi người đồng thanh đáp "Voistinu voskrese!" (Ngài đã sống lại thật). Không khí vô cùng trang nghiêm và xúc động. Lễ chính tại Nhà thờ Chúa Cứu Thế ở Moscow thường được truyền hình trực tiếp. Đọc thêm Nhà thờ Chúa Cứu Thế.

Suốt tuần sau Phục Sinh, người Nga chào nhau bằng câu "Chúa đã sống lại" kèm ba lần hôn má. Đây cũng là tuần duy nhất trong năm nhiều nhà thờ cho phép mọi người lên tháp chuông thử kéo chuông, một trải nghiệm thú vị nếu Quý khách có mặt.

Món ăn ngày Phục Sinh

Bánh kulich

Kulich là bánh mì ngọt hình trụ cao, bột ủ men với trứng, bơ, nho khô, vỏ cam, phía trên phủ lớp đường trắng như tuyết và rắc cốm màu. Bánh thường được trang trí chữ "ХВ", viết tắt của "Chúa đã sống lại" trong tiếng Nga. Trước Phục Sinh, các tiệm bánh, siêu thị bày bán kulich đủ cỡ, du khách có thể mua thử.

Món paskha

Paskha là món tráng miệng làm từ phô mai tươi tvorog, bơ, kem, đường, nho khô, ép trong khuôn gỗ hình kim tự tháp cụt, bốn mặt in hình thánh giá và chữ "ХВ". Món này béo ngậy, chỉ làm một lần mỗi năm vào dịp Phục Sinh.

Trứng nhuộm màu

Trứng là biểu tượng của sự sống mới. Người Nga truyền thống nhuộm trứng màu đỏ bằng vỏ hành tây, tượng trưng cho máu Chúa, ngày nay còn vẽ hoa văn nhiều màu. Thứ Bảy Tuần Thánh, mọi người mang giỏ kulich, paskha, trứng đến nhà thờ để linh mục rảy nước thánh ban phước. Trò chơi đập trứng, ai giữ được trứng không vỡ là người thắng, rất được trẻ em yêu thích.

Trứng Fabergé: báu vật Phục Sinh của hoàng gia Nga

Truyền thống tặng trứng Phục Sinh đạt đến đỉnh cao nghệ thuật với những quả trứng do xưởng kim hoàn Fabergé chế tác cho hoàng gia. Năm 1885, Hoàng đế Alexander III đặt quả trứng đầu tiên làm quà Phục Sinh tặng hoàng hậu; về sau Nicholas II tiếp tục truyền thống, mỗi năm tặng trứng cho mẹ và vợ. Mỗi quả trứng làm từ vàng, men, đá quý, bên trong giấu một "bất ngờ" như chiếc xe ngựa thu nhỏ, con chim cơ khí hay tranh chân dung.

Ngày nay, Quý khách có thể chiêm ngưỡng trứng Fabergé ở Bảo tàng Fabergé trong Cung điện Shuvalov bên sông Fontanka, Saint Petersburg, nơi trưng bày bộ sưu tập gồm nhiều quả trứng Hoàng gia; và ở Kho vũ khí trong Điện Kremlin Moscow. Đọc thêm Điện Kremlin.

Tuần Sáng và lễ Radonitsa

Tuần lễ ngay sau Phục Sinh được gọi là Tuần Sáng, cửa chính của các nhà thờ mở suốt tuần, không khí vui tươi, người ta tiếp tục thăm hỏi, tặng trứng và bánh cho nhau. Thứ Ba của tuần kế tiếp là lễ Radonitsa, ngày tưởng nhớ người đã khuất: các gia đình ra nghĩa trang, mang theo trứng đỏ, bánh kulich để chia sẻ niềm vui Phục Sinh với người thân đã mất. Phong tục này gần gũi với tục tảo mộ của người Việt, giúp du khách thấy sự gắn bó gia đình rất sâu sắc trong văn hóa Nga.

Lễ hội "Quà Phục Sinh" ở Moscow

Những năm gần đây, Moscow thường tổ chức lễ hội mùa xuân dịp Phục Sinh ở các quảng trường trung tâm với những quả trứng trang trí khổng lồ, chợ phiên bán kulich, đồ thủ công, các lớp học vẽ trứng cho trẻ em và biểu diễn âm nhạc. Thời gian và địa điểm thay đổi theo năm, Quý khách có thể hỏi hướng dẫn viên khi đến nơi.

Kinh nghiệm cho du khách

Dự lễ đêm Phục Sinh ở các nhà thờ lớn như Nhà thờ Chúa Cứu Thế rất đông, có kiểm tra an ninh, nên đến sớm hoặc chọn nhà thờ nhỏ hơn để cảm nhận không khí. Trang phục kín đáo: nữ trùm khăn, mặc váy hoặc quần dài; nam bỏ mũ. Không chụp ảnh bằng đèn flash trong lễ. Thời tiết dịp Phục Sinh tháng 4 – đầu tháng 5 ở Moscow ban ngày khoảng 10–19°C, ban đêm còn lạnh, cần áo khoác ấm khi dự lễ nửa đêm. Nếu Phục Sinh rơi vào đầu tháng 5, cần lưu ý Quảng trường Đỏ có thể đóng cửa chuẩn bị Ngày Chiến thắng 9/5. Đọc thêm Ngày Chiến thắng 9/5 và du lịch Nga mùa xuân.

Mua quà Phục Sinh mang về

Dịp Phục Sinh là thời điểm đẹp để mua quà lưu niệm Nga: trứng gỗ vẽ tay, trứng sứ, mặt dây chuyền hình trứng theo phong cách Fabergé, khăn hoa truyền thống, búp bê matryoshka chủ đề mùa xuân. Bánh kulich đóng gói nhỏ cũng có thể mang về làm quà nếu chuyến bay ngắn. Gợi ý thêm trong bài quà lưu niệm Nga.

Đi Nga mùa Phục Sinh cùng J Travel

Mùa Phục Sinh thường trùng mùa xuân đẹp trời, cây cối đâm chồi, đài phun nước Peterhof bắt đầu chạy. Quý khách tham khảo lịch khởi hành tour Nga mùa xuân, chẳng hạn tour Saint Petersburg – Moscow 8N7Đ, hoặc gọi hotline 0909 953 136 – 0909 977 729 để được tư vấn chọn ngày.

Bài viết liên quan

• Lễ hội Nga trong năm
• Lễ hội Maslenitsa
• Du lịch Nga mùa xuân
• Văn hóa Nga

Nguồn tham khảo: Wikipedia – Easter in Russia, Wikipedia – Fabergé egg, Wikipedia – Fabergé Museum. Nguồn ảnh: Kulichi – Wolverène (CC BY-SA 4.0); Cathedral of Christ the Saviour in the evening – DmitriyGuryanov (CC BY-SA 4.0); 2271. St. Petersburg. Museum of Faberge – GAlexandrova (CC BY-SA 4.0). Ảnh còn lại: J Travel.