Thung lũng các vị Vua: Bí ẩn lăng mộ Pharaoh hơn 3.000 năm tuổi ở Ai Cập

Thung lũng các vị Vua (Valley of the Kings) là một trong những địa điểm khảo cổ nổi tiếng nhất Ai Cập, nơi những Pharaoh quyền lực của thời Tân Vương quốc lựa chọn làm nơi an nghỉ vĩnh hằng. Ẩn sâu dưới những dãy núi đá khô cằn phía Tây Luxor là hơn 60 lăng mộ với hành lang, phòng mai táng, chữ tượng hình và những bức họa đã tồn tại hơn 3.000 năm. Nổi tiếng nhất trong số đó chính là KV62 – lăng mộ Tutankhamun, một trong những khám phá khảo cổ gây tiếng vang nhất thế kỷ XX.

Vậy Thung lũng các vị Vua ở đâu, có những lăng mộ nào và nên tham quan ra sao? Cùng J Travel khám phá vùng đất bí ẩn này trước khi bắt đầu hành trình đến Luxor.

 

Thung lũng các vị Vua ở đâu?

 

Thung lũng các vị Vua nằm ở bờ Tây sông Nile, đối diện thành phố Luxor ngày nay và thuộc khu nghĩa địa của Thebes cổ đại. Đây là nơi an táng các vị vua thuộc Vương triều 18, 19 và 20 trong thời kỳ Tân Vương quốc Ai Cập, khoảng 1550–1069 TCN.

Valley of the Kings được chia thành hai khu vực là East Valley (Thung lũng phía Đông) và West Valley (Thung lũng phía Tây). Trong đó, East Valley tập trung phần lớn những lăng mộ nổi tiếng và cũng là khu vực được du khách biết đến nhiều nhất.

Toàn bộ cảnh quan xung quanh gần như chỉ có núi đá và sa mạc. Nhưng chính dưới những vách núi tưởng như trống trải ấy lại tồn tại một thế giới khác với hàng chục lăng mộ được đào sâu vào lòng đất.

 

Vì sao nghĩa địa Pharaoh nằm ở phía Tây sông Nile?

 

Vị trí của Thung lũng các vị Vua Ai Cập không phải lựa chọn ngẫu nhiên.

Trong tín ngưỡng Ai Cập cổ đại, Mặt Trời lặn ở phía Tây tượng trưng cho cái chết trước khi được tái sinh ở phía Đông vào ngày hôm sau. Vì vậy, phía Tây dần gắn liền với thế giới của người chết và nhiều nghĩa địa Ai Cập cổ cũng được xây dựng ở bờ Tây sông Nile.

Điều này lý giải vì sao Valley of the Kings cùng nhiều công trình tang lễ nổi tiếng như đền Hatshepsut và Valley of the Queens đều nằm ở phía Tây Luxor.

 

Lịch sử Thung lũng các vị Vua

 

Thung lũng các vị Vua trở thành nghĩa địa hoàng gia quan trọng trong thời Tân Vương quốc – New Kingdom, một trong những giai đoạn hưng thịnh nhất của Ai Cập cổ đại.

Trong khoảng 1550–1069 TCN, nhiều Pharaoh thuộc các Vương triều 18, 19 và 20 được an táng tại đây. Tuy nhiên, tên gọi “Valley of the Kings” không hoàn toàn phản ánh tất cả những người được chôn cất trong thung lũng bởi ngoài các Pharaoh còn có thành viên hoàng tộc và một số nhân vật cấp cao.

Pharaoh đầu tiên của Tân Vương quốc được xác nhận đã chôn tại Valley of the Kings là Thutmose I, vị vua thứ ba của Vương triều 18..

 

Vì sao Pharaoh không xây kim tự tháp mà chuyển sang lăng mộ dưới lòng núi?

Nhắc đến nơi an nghỉ của Pharaoh, nhiều người thường nghĩ ngay đến những kim tự tháp khổng lồ tại Giza. Tuy nhiên, đến thời Tân Vương quốc, cách xây dựng lăng mộ hoàng gia đã thay đổi đáng kể.

Thay vì dựng một công trình khổng lồ trên mặt đất, các Pharaoh lựa chọn đào những lăng mộ sâu vào lòng núi.

 

Hạn chế nạn trộm mộ

Những kim tự tháp khổng lồ gần như công khai vị trí nơi an táng của nhà vua và kho báu bên trong. Trong khi đó, nạn trộm mộ đã xuất hiện từ thời Ai Cập cổ đại.

Valley of the Kings nằm giữa vùng núi đá biệt lập, giúp người Ai Cập có thể xây dựng các lăng mộ dưới lòng đất và che giấu cửa vào tốt hơn.

Dù vậy, giải pháp này cũng không thể ngăn hoàn toàn những kẻ trộm mộ. Phần lớn lăng mộ tại thung lũng cuối cùng vẫn bị xâm nhập từ thời cổ đại.

 

Ngọn núi hình kim tự tháp tự nhiên

Phía trên thung lũng nổi bật một đỉnh núi có hình dáng gần giống kim tự tháp tự nhiên.

Kim tự tháp vốn gắn với quan niệm về sự tái sinh và cuộc sống vĩnh hằng. Vì vậy, địa hình đặc biệt này được cho là một yếu tố quan trọng khiến khu vực được lựa chọn làm nghĩa địa hoàng gia.

Kết hợp giữa vị trí phía Tây sông Nile, địa hình biệt lập và đỉnh núi hình kim tự tháp, Valley of the Kings trở thành vùng đất mang cả ý nghĩa thực tế lẫn tôn giáo đối với người Ai Cập cổ.

 

Thung lũng các vị Vua có bao nhiêu lăng mộ?

 

Theo Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, Thung lũng các vị Vua có hơn 60 lăng mộ cùng khoảng 20 công trình chưa hoàn thiện.

Không phải tất cả đều thuộc về Pharaoh. Một số thành viên hoàng gia và những nhân vật có địa vị rất cao cũng được an táng trong khu vực.

Các lăng có quy mô rất khác nhau. Có lăng tương đối nhỏ chỉ gồm vài căn phòng, nhưng cũng có những công trình kéo dài sâu vào lòng núi với nhiều hành lang, cầu thang và phòng mai táng.

 

KV là gì? Vì sao các lăng mộ có tên KV62, KV9, KV17?

 

Khi tìm hiểu Valley of the Kings, bạn sẽ thường xuyên bắt gặp những ký hiệu như KV62, KV9 hay KV17.

KV là viết tắt của “Kings' Valley”, còn con số phía sau được sử dụng để phân biệt từng lăng mộ.

Ví dụ:

• KV62: lăng Tutankhamun.
• KV9: lăng Ramesses V và Ramesses VI.
• KV17: lăng Seti I.
• KV11: lăng Ramesses III.
• KV6: lăng Ramesses IX.
• KV2: lăng Ramesses IV.

Con số KV không phải thứ tự trị vì của các Pharaoh. Vì vậy Tutankhamun mang số KV62 không có nghĩa ông là vị vua thứ 62 được chôn tại đây.

 

Bên trong lăng mộ Pharaoh có gì?

 

Nếu bên ngoài Valley of the Kings chỉ là những vách núi đá khô cằn thì bên trong các lăng mộ lại là một thế giới hoàn toàn khác.

Cấu trúc mỗi lăng không giống nhau nhưng thường gồm những hành lang và cầu thang đi sâu xuống lòng núi, dẫn tới các phòng phụ trước khi tới phòng mai táng.

Điểm gây ấn tượng mạnh nhất chính là những bức tường phủ kín hình ảnh và chữ tượng hình.

 

Những bức họa hơn 3.000 năm tuổi

Trên tường và trần của nhiều lăng mộ xuất hiện hình ảnh:

• Pharaoh đứng trước các vị thần;
• thần Mặt Trời và các vị thần Ai Cập;
• chữ tượng hình;
• bầu trời và các vì sao;
• nghi thức tang lễ;
• hành trình của nhà vua qua thế giới bên kia.

Đây không đơn thuần là những tác phẩm trang trí. Người Ai Cập tin rằng các văn bản và hình ảnh này có thể giúp Pharaoh vượt qua những thử thách trong thế giới bên kia để đạt tới sự tái sinh và cuộc sống vĩnh hằng.

Một số lăng còn xuất hiện những văn bản tang lễ quan trọng như Amduat, Book of Gates, Book of Caverns và Books of the Heavens.

 

Những lăng mộ nổi tiếng nhất tại Thung lũng các vị Vua

Với hàng chục lăng mộ, du khách gần như không thể tham quan tất cả trong một lần đến Valley of the Kings. Một số lăng nổi bật hơn nhờ lịch sử, kiến trúc hoặc hệ thống tranh tường.

 

KV62 – Lăng mộ Tutankhamun

KV62 của Pharaoh Tutankhamun chắc chắn là lăng mộ nổi tiếng nhất tại Thung lũng các vị Vua.

Năm 1922, nhà khảo cổ Howard Carter phát hiện lăng Tutankhamun. Đây là lăng mộ hoàng gia duy nhất tại Valley of the Kings được phát hiện trong tình trạng tương đối nguyên vẹn.

Điều thú vị là KV62 thực tế khá nhỏ và có mức độ trang trí khiêm tốn so với nhiều lăng mộ khác trong thung lũng. Tutankhamun lên ngôi khi còn rất trẻ và chỉ trị vì khoảng 9 năm, có thể là một trong những nguyên nhân khiến lăng của ông có quy mô hạn chế.

Thế nhưng chính những kho báu được tìm thấy bên trong đã biến Tutankhamun thành một trong những Pharaoh nổi tiếng nhất thế giới.

 

KV17 – Lăng Seti I

Nếu KV62 nổi tiếng nhờ câu chuyện khảo cổ thì KV17 – lăng Seti I lại gây ấn tượng bởi quy mô và nghệ thuật.

Đây là một trong những lăng dài, sâu và được trang trí đẹp nhất Valley of the Kings. Seti I là Pharaoh thứ hai của Vương triều 19 và là cha của Ramesses II.

KV17 cũng là lăng đầu tiên tại Valley of the Kings được trang trí hoàn chỉnh. Trên tường xuất hiện nhiều văn bản tang lễ như Litany of Re, Amduat và Book of Gates, trong khi trần phòng mai táng nổi bật với những hình ảnh thiên văn mô phỏng bầu trời đêm.

 

KV9 – Lăng Ramesses V và Ramesses VI

KV9 ban đầu được xây dựng cho Pharaoh Ramesses V nhưng sau đó được Ramesses VI mở rộng và sử dụng làm nơi an táng.

Cấu trúc lăng tương đối dễ nhận biết với chuỗi hành lang đi xuống theo đường gần như thẳng tới phòng mai táng.

Điểm nổi bật nhất của KV9 là hệ thống phù điêu và tranh tường được bảo tồn khá tốt. Các hành lang xuất hiện Book of Gates, Book of Caverns, Amduat và nhiều văn bản về thế giới bên kia, trong khi phần trần được trang trí bằng các hình ảnh thiên văn.

 

KV2 – Lăng Ramesses IV

KV2 là một trong những lăng mộ đáng chú ý của Vương triều 20.

Lăng có hành lang tương đối rộng, bố cục dễ quan sát và nhiều hình ảnh liên quan đến hành trình của Pharaoh trong thế giới bên kia.

 

KV6 – Lăng Ramesses IX

Lăng Ramesses IX gây ấn tượng với những bức họa và chữ tượng hình trải dọc các hành lang.

Đây cũng là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc nếu du khách muốn quan sát nghệ thuật tang lễ của Ai Cập cổ đại khi tham quan Valley of the Kings.

 

Bí ẩn lăng mộ Tutankhamun khiến cả thế giới chú ý

 

Ngày 4/11/1922, nhóm khảo cổ do Howard Carter dẫn đầu phát hiện những bậc thang dẫn xuống một lăng mộ chưa từng được biết đến trước đó.

Không lâu sau, tên của vị chủ nhân được xác định: Tutankhamun – vị Pharaoh trẻ của Vương triều 18.

Khác với phần lớn lăng mộ tại Valley of the Kings đã bị cướp phá nghiêm trọng từ thời cổ đại, KV62 vẫn còn lưu giữ một lượng lớn đồ tùy táng.

Hàng nghìn hiện vật được phát hiện, từ đồ nội thất, trang sức, xe ngựa, quần áo đến những đồ dùng dành cho hành trình sang thế giới bên kia.

Khám phá này nhanh chóng gây tiếng vang trên toàn thế giới và biến Tutankhamun thành biểu tượng quen thuộc của nền văn minh Ai Cập cổ đại.

 

“Lời nguyền Pharaoh” có thật không?

Sau khi lăng Tutankhamun được phát hiện, cái chết của Lord Carnarvon – người tài trợ cho cuộc khai quật – cùng một số câu chuyện liên quan đến những người từng tiếp xúc với lăng đã khiến truyền thông phổ biến khái niệm “lời nguyền Pharaoh”.

Từ đó xuất hiện truyền thuyết rằng những ai quấy rầy nơi an nghỉ của Pharaoh sẽ phải chịu hậu quả.

Tuy nhiên, đây chủ yếu là câu chuyện được truyền thông và văn hóa đại chúng khuếch đại. Cho đến nay không có bằng chứng khoa học đáng tin cậy chứng minh sự tồn tại của một “lời nguyền” siêu nhiên trong lăng Tutankhamun.

 

Những kho báu trong Thung lũng các vị Vua đã đi đâu?

 

Một trong những câu hỏi thú vị nhất khi đến Valley of the Kings là: nếu đây từng là nơi chôn các Pharaoh quyền lực, kho báu của họ hiện ở đâu?

Thực tế, phần lớn lăng mộ đã bị cướp từ thời cổ đại. Nhiều xác ướp hoàng gia cũng từng được các tư tế di chuyển sang những địa điểm bí mật nhằm bảo vệ chúng khỏi những kẻ trộm mộ.

Tutankhamun trở nên đặc biệt chính vì KV62 vẫn còn giữ được lượng lớn đồ tùy táng khi được phát hiện.

Ngày nay, những hiện vật gắn với nền văn minh Ai Cập cổ đại có thể được tìm thấy trong các bảo tàng lớn tại Ai Cập, đặc biệt là Grand Egyptian Museum – Đại Bảo tàng Ai Cập ở Giza.

 

Giá vé Thung lũng các vị Vua

 

Theo hệ thống Discover Egypt's Monuments của Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập, mức giá đang được niêm yết cho khách quốc tế như sau:

Loại vé	Người lớn	Sinh viên
Valley of the Kings	750 EGP	375 EGP
KV9 – Ramesses VI	220 EGP	110 EGP
KV17 – Seti I	2.000 EGP	2.000 EGP

Một số lăng đặc biệt có thể yêu cầu mua vé riêng, vì vậy vé vào Valley of the Kings không đồng nghĩa với việc du khách được tự do vào tất cả các lăng.

Giá vé và chính sách tham quan có thể thay đổi. Du khách nên kiểm tra lại hệ thống chính thức của Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập trước ngày đi.

 

Giờ mở cửa Thung lũng các vị Vua

Theo thông tin đang được Bộ Du lịch và Cổ vật Ai Cập niêm yết, Valley of the Kings mở cửa từ 06:00 – 17:00 hàng ngày.

Khung giờ có thể thay đổi tùy thời điểm, vì vậy nên kiểm tra thông tin chính thức trước chuyến đi, đặc biệt nếu lịch trình tại Luxor được sắp xếp sát giờ.

Nên tham quan lăng mộ nào ở Valley of the Kings?

Không nhất thiết phải cố gắng đi thật nhiều lăng. Mỗi lăng có điểm nổi bật khác nhau, vì vậy có thể lựa chọn theo sở thích.

Nếu lần đầu đến Valley of the Kings: ưu tiên những lăng có tranh tường đẹp, bố cục dễ quan sát và đang mở cửa trong ngày.

Nếu muốn xem lăng Tutankhamun: chọn KV62. Tuy nhiên cần lưu ý lăng này khá nhỏ, điểm hấp dẫn chính nằm ở giá trị lịch sử và câu chuyện khám phá hơn là quy mô.

Nếu thích tranh tường: KV9 của Ramesses V–VI là lựa chọn đáng chú ý nhờ hệ thống hình ảnh và văn bản tang lễ được bảo tồn tốt.

Nếu đặc biệt yêu thích nghệ thuật Ai Cập cổ: KV17 của Seti I nổi bật bởi quy mô, chiều sâu và hệ thống trang trí tinh xảo.

Quan trọng nhất là kiểm tra những lăng đang mở cửa tại thời điểm tham quan, bởi danh sách có thể thay đổi.

Nên dành bao lâu tham quan Thung lũng các vị Vua?

Khoảng 2–3 giờ là thời gian hợp lý cho phần lớn du khách tham quan Valley of the Kings.

Khoảng thời gian này đủ để di chuyển trong khu vực và khám phá một số lăng tiêu biểu mà không cần quá vội vàng.

Nếu mua thêm vé các lăng đặc biệt hoặc thực sự yêu thích lịch sử Ai Cập, bạn có thể dành nhiều thời gian hơn.

Thời điểm đẹp nhất để tham quan Valley of the Kings

Luxor có khí hậu sa mạc với mùa hè rất nóng. Vì vậy, những tháng có thời tiết mát hơn thường thuận lợi hơn để khám phá các di tích ngoài trời.

Trong ngày, buổi sáng sớm là thời điểm lý tưởng để đến Thung lũng các vị Vua.

Không chỉ nhiệt độ dễ chịu hơn, đi sớm còn giúp bạn có thêm thời gian kết hợp nhiều điểm tham quan khác tại bờ Tây Luxor.

 

Kinh nghiệm tham quan Thung lũng các vị Vua lần đầu

 

Đi sớm để tránh nắng

Địa hình Valley of the Kings gần như không có nhiều bóng râm và nhiệt độ có thể tăng nhanh trong ngày. Đi từ sáng sớm giúp hành trình thoải mái hơn đáng kể.

 

Kiểm tra những lăng đang mở cửa

• Không phải toàn bộ hơn 60 lăng mộ đều mở cửa cho khách tham quan cùng lúc.
• Hãy kiểm tra danh sách lăng đang hoạt động trước khi quyết định mình muốn vào đâu.

 

Kiểm tra vé riêng

Một số lăng nổi tiếng có chính sách vé riêng. Nếu muốn vào KV62, KV9 hoặc KV17, nên kiểm tra giá và điều kiện vé tại thời điểm tham quan.

 

Chuẩn bị đồ chống nắng

Nên mang theo:

• mũ;
• kính râm;
• kem chống nắng;
• nước uống;
• giày thoải mái.

 

Không cần cố tham quan quá nhiều lăng

Sau một vài lăng, nếu không tìm hiểu trước, du khách rất dễ cảm thấy các hành lang tương đối giống nhau.

Thay vì chạy qua thật nhiều lăng, hãy chọn khoảng 3 lăng có phong cách khác nhau và dành thời gian quan sát kỹ tranh tường, chữ tượng hình cũng như cấu trúc.

 

Kiểm tra quy định chụp ảnh

Quy định chụp ảnh có thể thay đổi tùy thời điểm và từng khu vực. Hãy kiểm tra biển hướng dẫn hoặc hỏi nhân viên tại điểm tham quan trước khi chụp ảnh bên trong lăng.

 

Khám phá Thung lũng các vị Vua cùng J Travel

 

Từ những hành lang phủ kín chữ tượng hình đến căn phòng mai táng nằm sâu trong lòng núi, Thung lũng các vị Vua không chỉ là nơi an nghỉ của các Pharaoh mà còn mở ra cánh cửa để du khách hiểu hơn về tín ngưỡng, nghệ thuật và quan niệm về thế giới bên kia của người Ai Cập cổ đại.

Nếu muốn trực tiếp bước vào những lăng mộ hơn 3.000 năm tuổi và kết hợp khám phá Kim tự tháp Giza, Đại Bảo tàng Ai Cập, đền Karnak, đền Hatshepsut, Luxor cùng những biểu tượng nổi tiếng của Ai Cập, bạn có thể tham khảo tour Ai Cập của J Travel để có một hành trình thuận tiện và trọn vẹn hơn.