Văn hóa ăn uống của người Nhật: 10 quy tắc thú vị trên bàn ăn

Với người Nhật, bữa ăn không chỉ để no bụng mà còn là dịp thể hiện sự biết ơn với thiên nhiên, với người nấu và những người cùng ăn. Vì vậy, văn hóa ăn uống của người Nhật gắn liền với nhiều quy tắc tinh tế, từ câu nói trước khi cầm đũa đến cách cầm bát, chấm nước tương. Hiểu những quy tắc này giúp bạn tự tin hơn khi thưởng thức ẩm thực Nhật và để lại ấn tượng đẹp với người bản xứ.

Nét đặc trưng trong văn hóa ăn uống của người Nhật

Bữa ăn Nhật thường gồm nhiều món nhỏ, mỗi món được bày trong bát đĩa riêng, chú trọng màu sắc theo mùa và hương vị nguyên bản của nguyên liệu. Ẩm thực truyền thống Nhật Bản (Washoku) còn được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể. Đằng sau sự tinh tế ấy là tinh thần tôn trọng: không lãng phí, không làm phiền người khác và luôn cảm ơn vì bữa ăn.

10 quy tắc thú vị trên bàn ăn của người Nhật

1. Nói "Itadakimasu" trước khi ăn và "Gochisousama" sau khi ăn

Trước bữa ăn, người Nhật chắp tay và nói "Itadakimasu", nghĩa là "xin được nhận", thể hiện lòng biết ơn với người nấu và nguyên liệu. Sau bữa ăn, họ nói "Gochisousama deshita" để cảm ơn. Ở nhà hàng, bạn có thể nói câu này với nhân viên khi ra về.

2. Khăn oshibori chỉ dùng để lau tay

Hầu hết nhà hàng sẽ đưa cho bạn một chiếc khăn ướt nhỏ gọi là oshibori, nóng vào mùa đông và mát vào mùa hè. Khăn dùng để lau tay trước khi ăn. Lau mặt, lau cổ hoặc lau bàn bằng khăn này bị xem là kém lịch sự, nhất là ở nhà hàng sang trọng.

3. Dùng đũa đúng cách

Đũa là vật dụng quan trọng nhất trên bàn ăn Nhật và cũng là nơi dễ "phạm lỗi" nhất. Khi không dùng, hãy đặt đũa lên gác đũa (hashioki) hoặc đặt ngang trên khay. Tránh cắm đũa dựng đứng vào bát cơm, chuyền thức ăn từ đũa sang đũa, dùng đũa chỉ trỏ hoặc kéo bát đĩa. Những điều này có liên quan đến nghi thức tang lễ, bạn có thể đọc kỹ hơn trong bài những điều cấm kỵ ở Nhật Bản.

4. Nâng bát nhỏ lên gần miệng khi ăn

Khác với nhiều nền văn hóa phương Tây, người Nhật cầm bát cơm, bát súp miso lên gần miệng khi ăn để tránh rơi vãi. Súp miso thường được uống trực tiếp từ bát, dùng đũa để gắp phần cái. Tuy nhiên, đĩa lớn, bát mì to và đĩa sashimi thì để trên bàn.

5. Ăn mì phát ra tiếng là bình thường

Khi ăn ramen, soba hay udon, người Nhật húp mì thành tiếng. Cách ăn này giúp làm nguội sợi mì nóng, cảm nhận hương vị rõ hơn và còn thể hiện rằng món ăn ngon. Bạn đừng ngại thử, nhưng với các món khác thì vẫn nên ăn nhẹ nhàng, không nhai thành tiếng.

6. Chấm sushi vào nước tương đúng cách

Với sushi nigiri, hãy lật nhẹ miếng sushi và chấm phần cá vào nước tương, tránh chấm phần cơm vì cơm dễ vỡ và thấm quá nhiều nước tương. Chỉ rót một lượng nước tương vừa đủ vào đĩa nhỏ để không lãng phí. Gừng hồng dùng để làm sạch vị giác giữa các miếng sushi, không ăn kèm cùng lúc. Sushi có thể ăn bằng tay hoặc bằng đũa đều được.

7. Rót đồ uống cho người khác trước

Khi đi ăn theo nhóm, người Nhật thường rót bia, rượu sake cho người bên cạnh thay vì tự rót cho mình. Khi được người khác rót, bạn nên cầm ly bằng hai tay. Trước khi uống, cả bàn cùng nâng ly và nói "Kanpai!", nghĩa là "cạn ly".

8. Ăn hết phần ăn của mình

Người Nhật có khái niệm "mottainai", tức tiếc nuối khi lãng phí. Ăn hết thức ăn, kể cả từng hạt cơm, thể hiện sự trân trọng với người nấu. Vì vậy, bạn chỉ nên gọi lượng món vừa đủ và hỏi trước nếu không ăn được món nào.

9. Không boa tiền và thanh toán tại quầy

Nhật Bản không có văn hóa tip, giá trên thực đơn đã gồm dịch vụ. Ở nhiều quán, bạn mang hóa đơn ra quầy thu ngân để thanh toán thay vì trả tiền tại bàn. Một số quán ramen, quán ăn bình dân có máy bán vé (shokkenki) đặt ở cửa: bạn chọn món, trả tiền tại máy rồi đưa vé cho nhân viên.

10. Không vừa đi vừa ăn và giữ không gian yên tĩnh

Người Nhật thường không vừa đi vừa ăn trên phố. Khi mua đồ ăn ở quầy, hãy đứng ăn ngay tại chỗ hoặc tìm chỗ ngồi. Trong nhà hàng, nói chuyện nhỏ nhẹ, tránh nghe điện thoại tại bàn. Ở nhà hàng truyền thống có chiếu tatami, bạn cần cởi giày trước khi bước lên.

Một số lưu ý khi đi ăn ở Nhật cho du khách Việt

• Đặt bàn trước với nhà hàng nổi tiếng, nhà hàng kaiseki hoặc sushi cao cấp, nhiều nơi chỉ nhận khách có hẹn.
• Báo trước dị ứng thực phẩm hoặc món không ăn được, nên chuẩn bị sẵn câu bằng tiếng Nhật trên điện thoại.
• Nước lọc và trà thường được phục vụ miễn phí ở hầu hết quán ăn.
• Thực đơn có hình ảnh hoặc mô hình món ăn bằng nhựa trước cửa giúp bạn dễ chọn món dù không biết tiếng Nhật.

Muốn biết nên thử món gì, hãy xem gợi ý ăn gì ở Tokyo, du lịch Nhật Bản mùa thu ăn gì hoặc các khu chợ ẩm thực đường phố Nhật Bản.

Trải nghiệm ẩm thực Nhật Bản trọn vẹn cùng J Travel

Các tour Nhật Bản của J Travel có nhiều bữa ăn mang đậm phong vị địa phương theo từng chương trình, giúp bạn thưởng thức ẩm thực Nhật mà không phải lo chọn quán hay gọi món. Trưởng đoàn sẽ hướng dẫn bạn phép tắc trên bàn ăn ở từng nơi. Một số hành trình bạn có thể tham khảo:

• Tour Nhật Bản Cung Đường Vàng 6N5Đ từ TP.HCM bay Vietnam Airlines
• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ: Nagoya – Shirakawago – Phú Sĩ – Tokyo
• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ từ Hà Nội: Nagoya – Osaka – Kyoto – Phú Sĩ – Tokyo

Xem tất cả lịch khởi hành tại trang tour du lịch Nhật Bản trọn gói.

Liên hệ J Travel để được hỗ trợ visa và đặt tour

Trụ sở chính: 369 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng TP. HCM: 12 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Hà Nội: Số 37, Ngõ 45 Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội

• Website: https://jtravel.com.vn/
• Hotline: 0909 953 136 – 0909 977 729
• Fanpage: Du Lịch J Travel