Vì sao trà đạo Nhật Bản không đơn thuần là uống trà?

Với người Nhật, một chén trà không chỉ để giải khát. Đằng sau từng động tác pha trà chậm rãi, cách đặt chén, cách cúi chào là cả một triết lý sống về sự hòa hợp, tôn trọng và tĩnh lặng. Đó là lý do trà đạo Nhật Bản được xem là một loại hình nghệ thuật và là nét văn hóa đặc sắc mà du khách nên trải nghiệm ít nhất một lần. Cùng J Travel tìm hiểu vì sao trà đạo không đơn thuần là uống trà.

 

Trà đạo Nhật Bản là gì? Nguồn gốc và lịch sử

 

Trà đạo Nhật Bản (chado hoặc sado, còn gọi là chanoyu) là nghi thức pha và thưởng thức trà xanh bột matcha theo những quy tắc nhất định. Trà được truyền từ Trung Quốc sang Nhật Bản từ khoảng thế kỷ 9. Đến cuối thế kỷ 12, nhà sư Eisai mang hạt giống trà và cách uống trà bột về Nhật, ban đầu trà được dùng trong các thiền viện để giúp các nhà sư tỉnh táo khi tọa thiền.

Vào thế kỷ 16, trà sư Sen no Rikyu đã hoàn thiện trà đạo theo tinh thần "wabi", đề cao sự giản dị, mộc mạc và vẻ đẹp không hoàn hảo. Ngày nay, các trường phái trà đạo lớn như Omotesenke, Urasenke và Mushakojisenke đều do hậu duệ của ông gìn giữ.

 

 

Tinh thần cốt lõi: Hòa – Kính – Thanh – Tịch

 

Trà đạo xoay quanh bốn nguyên tắc mà Sen no Rikyu đề ra:

• Hòa (Wa): sự hòa hợp giữa con người với nhau và với thiên nhiên.
• Kính (Kei): tôn trọng người khác, trân trọng từng dụng cụ và từng khoảnh khắc.
• Thanh (Sei): sự thanh khiết, sạch sẽ cả về không gian lẫn tâm hồn.
• Tịch (Jaku): sự tĩnh lặng, an nhiên đạt được khi thực hành ba điều trên.

"Nhất kỳ nhất hội" – mỗi buổi trà là duy nhất

Người Nhật có câu "ichigo ichie", nghĩa là mỗi cuộc gặp gỡ chỉ diễn ra một lần trong đời. Vì vậy, chủ nhà và khách đều dồn hết sự chú tâm vào buổi trà, xem đó là khoảnh khắc quý giá không lặp lại.

 

 

Phòng trà và khu vườn – không gian của sự tĩnh tâm

 

Buổi trà truyền thống diễn ra trong phòng trà (chashitsu) nhỏ, trải chiếu tatami. Trước khi vào phòng, khách đi qua khu vườn roji với lối đá và đèn đá, như một cách để rũ bỏ bụi trần.

 

Cửa nhỏ nijiriguchi

Nhiều phòng trà có cửa ra vào rất thấp, buộc mọi người phải cúi người để bước vào. Dù là võ sĩ hay thương nhân, ai cũng phải cúi xuống như nhau, thể hiện sự bình đẳng và khiêm nhường trong phòng trà.

 

Hốc tokonoma

Trong phòng có hốc tường tokonoma treo một bức thư pháp và cắm một cành hoa theo mùa. Khách thường ngắm và khen ngợi góc này khi vào phòng, vì đó là thông điệp chủ nhà muốn gửi gắm trong buổi trà.

 

 

Những dụng cụ không thể thiếu trong trà đạo

 

• Chawan: chén uống trà, thường làm thủ công, mỗi chiếc có hình dáng và hoa văn riêng.
• Chasen: chổi đánh trà làm từ một ống tre, chẻ thành nhiều sợi nhỏ.
• Chashaku: muỗng tre để lấy bột trà.
• Natsume: hộp đựng bột trà matcha.
• Kama và hishaku: ấm đun nước bằng gang và gáo múc nước bằng tre.

Mỗi dụng cụ đều được lau chùi, sắp đặt theo thứ tự nhất định trước mặt khách, thể hiện sự trân trọng của chủ nhà.

 

 

Nghi thức thưởng trà dành cho khách

 

Nếu tham gia một buổi trà đạo, bạn có thể làm theo các bước cơ bản sau:

• Ăn bánh trước: bánh ngọt được mời trước để vị ngọt làm dịu vị đắng của matcha.
• Nhận chén trà: cúi chào chủ nhà, đặt chén lên lòng bàn tay trái, tay phải đỡ bên cạnh.
• Xoay chén: xoay chén theo chiều kim đồng hồ khoảng hai lần để không uống từ "mặt trước" đẹp nhất của chén, thể hiện sự khiêm nhường.
• Uống trà: uống hết trong vài ngụm, ngụm cuối có thể hút nhẹ thành tiếng để cho biết bạn đã thưởng thức xong.
• Lau và trả chén: lau nhẹ miệng chén bằng ngón tay, xoay chén về vị trí ban đầu và ngắm chén trước khi trả lại.

Những phép lịch sự này cũng rất gần với văn hóa ăn uống của người Nhật và văn hóa cúi chào Nhật Bản.

 

 

Bánh wagashi – người bạn đồng hành của trà đạo

 

Wagashi là bánh ngọt truyền thống Nhật Bản, thường làm từ bột gạo, đậu đỏ và đường. Bánh dùng trong trà đạo được tạo hình tinh xảo theo mùa: hoa anh đào vào mùa xuân, lá phong vào mùa thu, hoa mai vào mùa đông. Vị ngọt thanh của wagashi giúp cân bằng vị đắng nhẹ của matcha, tạo nên trải nghiệm trọn vẹn.

Nếu muốn mua wagashi và matcha làm quà, bạn có thể ghé chợ Nishiki Kyoto, nơi có nhiều cửa hàng trà và bánh truyền thống lâu đời.

 

 

Trải nghiệm trà đạo ở đâu? Gợi ý tour cùng J Travel

 

Kyoto là nơi lý tưởng nhất để trải nghiệm trà đạo, với nhiều phòng trà trong khu phố cổ và gần vùng trồng trà Uji nổi tiếng. Bạn có thể kết hợp dạo phố cổ Gion Kyoto và mặc kimono khi tham gia buổi trà (xem bài kimono và yukata khác nhau thế nào). Tại Tokyo, một số khu vườn truyền thống cũng có quán trà cho du khách thưởng thức matcha giữa cảnh sắc thiên nhiên.

Một số tour Nhật Bản có điểm dừng ở Kyoto của J Travel còn lịch khởi hành:

• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ: Tokyo – Phú Sĩ – Kyoto – Osaka từ TP.HCM
• Tour lá đỏ Nhật Bản: Tokyo – Phú Sĩ – Nagoya – Kyoto – Kobe – Osaka
• Tour Nhật Bản mùa thu 6N5Đ từ Hà Nội: Nagoya – Osaka – Kyoto – Phú Sĩ – Tokyo
• Tour Nhật Bản Cung Đường Vàng 6N5Đ từ TP.HCM bay Vietnam Airlines

Xem tất cả lịch khởi hành tại trang tour du lịch Nhật Bản trọn gói.

Liên hệ J Travel để được hỗ trợ visa và đặt tour

Trụ sở chính: 369 Nguyễn Oanh, Phường Gò Vấp, Thành phố Hồ Chí Minh
Văn phòng TP. HCM: 12 Nguyễn Văn Thủ, Phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh
Văn phòng Hà Nội: Số 37, Ngõ 45 Trần Thái Tông, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội

• Website: https://jtravel.com.vn/
• Hotline: 0909 953 136 – 0909 977 729
• Fanpage: Du Lịch J Travel