Ẩm thực Belarus: 12 món ăn, đồ uống nên thử và ăn ở đâu tại Minsk

Nếu ẩm thực Nga khiến nhiều du khách Việt bất ngờ vì sự phong phú, thì ẩm thực Belarus lại chinh phục bằng sự mộc mạc, ấm áp và rất "đưa cơm". Nằm giữa đồng bằng nhiều rừng và hồ, người Belarus nấu ăn từ những gì đất đai sẵn có: khoai tây, lúa mạch đen, nấm rừng, các loại quả mọng, thịt heo và sữa. Bài viết giới thiệu 12 món ăn, đồ uống đặc trưng nên thử khi du lịch Belarus, kèm cách gọi món và ăn ở đâu tại Minsk.

Vì sao khoai tây là "linh hồn" ẩm thực Belarus?

Người Belarus gọi khoai tây là "bulba", và họ yêu loại củ này đến mức chính họ đùa rằng mình là dân tộc "ăn khoai tây giỏi nhất thế giới". Khoai tây được đưa vào vùng đất này từ thế kỷ 18 và nhanh chóng trở thành lương thực chính nhờ dễ trồng trên đất cát, chịu lạnh tốt. Đến nay, Belarus vẫn thuộc nhóm nước tiêu thụ khoai tây theo đầu người cao nhất thế giới. Từ một củ khoai tây, người Belarus có thể làm ra hàng chục món khác nhau: chiên, nướng, luộc, hầm, nhồi, làm bánh, nấu súp.

Bên cạnh khoai tây, rừng Belarus cung cấp nấm, quả việt quất, nam việt quất, mâm xôi; ao hồ cho cá; đồng cỏ cho sữa. Belarus cũng là một trong những nước xuất khẩu sữa lớn của khu vực, nên phô mai tươi, kem chua (smetana), sữa chua uống có mặt trong gần như mọi bữa ăn.

12 món ăn và đồ uống nên thử ở Belarus

1. Draniki – bánh khoai tây chiên

Đây là món quốc dân của Belarus, có mặt ở mọi nhà hàng từ bình dân đến sang trọng. Khoai tây được bào sợi nhỏ, trộn với hành, trứng, chút bột, rồi chiên trên chảo đến khi vàng giòn hai mặt, bên trong mềm. Draniki ăn nóng với kem chua là ngon nhất. Nhiều nơi phục vụ draniki nhồi thịt, nhồi nấm hoặc ăn kèm thịt xông khói, cá hồi muối. Vị bánh khá giống bánh khoai chiên của Việt Nam nhưng béo và đậm hơn nhờ kem chua.

2. Machanka – thịt hầm chấm bánh

Machanka là món hầm gồm thịt heo, xúc xích, đôi khi thêm sườn, nấu trong nước sốt kem chua và bột mì sánh mịn. Cái tên machanka bắt nguồn từ động từ "chấm": người ta dùng bánh kếp mỏng hoặc draniki chấm vào nước sốt mà ăn. Món này thường được phục vụ trong nồi đất nóng hổi, rất hợp ngày lạnh.

3. Kolduny – khoai tây nhồi thịt

Kolduny trông giống những chiếc bánh bao dẹt, nhưng vỏ làm từ khoai tây nghiền thay vì bột mì, nhân là thịt băm hoặc nấm. Bánh được luộc hoặc chiên, ăn với kem chua hoặc nước sốt hành phi. Tên "kolduny" có nghĩa gần với "phù thủy", có lẽ vì món ăn "biến hóa" từ khoai tây bình thường thành món ngon đặc biệt.

4. Babka – khoai tây nướng với thịt xông khói

Babka là món nướng làm từ khoai tây bào, trộn hành, trứng, thịt xông khói rồi nướng trong lò đến khi vàng ruộm, cắt miếng như bánh. Món này mềm, béo, thơm mùi thịt xông khói, thường ăn với kem chua. Đây là món ăn nhà quê quen thuộc trong các dịp lễ, cuối tuần.

5. Khaladnik – súp lạnh màu hồng

Mùa hè, các nhà hàng Belarus thường có khaladnik – súp lạnh làm từ củ dền, dưa chuột, hành lá, thì là, trứng luộc, nấu với kefir hoặc nước luộc củ dền, có màu hồng rất bắt mắt. Món súp mát, chua nhẹ, rất dễ ăn trong những ngày nóng. Nếu đi vào tháng 6 – 8, đừng bỏ lỡ món này.

6. Súp củ dền và súp nấm

Như nhiều nước Đông Slav, Belarus có súp củ dền đỏ ăn với kem chua và bánh mì đen. Ngoài ra, súp nấm rừng nấu với lúa mạch hoặc khoai tây rất phổ biến, nhất là mùa thu – thời điểm cả gia đình người Belarus vào rừng hái nấm. Súp là món khai vị gần như bắt buộc trong bữa trưa truyền thống.

7. Zrazy – thịt cuộn nhân

Zrazy là thịt bò hoặc heo dát mỏng, cuộn với nhân nấm, hành, trứng, rồi áp chảo và hầm trong nước sốt. Món này có nguồn gốc từ ẩm thực quý tộc Ba Lan – Litva và vẫn có trong thực đơn nhiều nhà hàng ở Minsk.

8. Salo và đồ nguội

Salo là mỡ heo muối với tỏi, tiêu, thường thái mỏng ăn với bánh mì đen và hành, uống kèm rượu mạnh. Nghe có vẻ khó ăn với người Việt, nhưng salo thái mỏng khá giống mỡ muối kiểu Âu, béo ngậy và thơm tỏi. Đĩa đồ nguội Belarus thường có salo, xúc xích hun khói, dưa chuột muối và nấm muối.

9. Bánh mì đen lúa mạch

Bánh mì đen làm từ bột lúa mạch đen, vị chua nhẹ, ruột đặc, là thứ không thể thiếu trên bàn ăn. Nhiều loại có thêm hạt thì là, hạt caraway. Ăn bánh mì đen với bơ, salo hoặc chấm súp là cách người Belarus ăn hằng ngày.

10. Kvass – nước uống lên men từ bánh mì

Kvass là đồ uống lên men nhẹ từ bánh mì lúa mạch đen, có vị chua ngọt, hơi ga, độ cồn rất thấp. Mùa hè, người Belarus uống kvass như nước giải khát. Kvass được bán đóng chai trong siêu thị hoặc rót tươi ở nhà hàng.

11. Nước nhựa cây bạch dương

Mỗi mùa xuân, người Belarus lấy nhựa cây bạch dương làm nước uống – trong veo, ngọt nhẹ, được cho là tốt cho sức khỏe. Nước bạch dương đóng chai có bán quanh năm trong siêu thị, đôi khi được ủ với nho khô hoặc chanh.

12. Krambambula – rượu mật ong gia vị

Krambambula là thức uống truyền thống của giới quý tộc xưa, pha từ rượu mạnh, mật ong và các loại gia vị như quế, đinh hương, hạt nhục đậu khấu, thường uống nóng vào mùa đông. Ngày nay có loại krambambula đóng chai là món quà lưu niệm được nhiều du khách mua về.

Bảng tóm tắt món nên gọi

Một ngày ăn uống kiểu người Belarus

Bữa sáng của người Belarus thường đơn giản: bánh mì đen với bơ và phô mai, trứng, cháo kiều mạch hoặc yến mạch, đôi khi là syrniki – bánh phô mai tươi chiên ăn với kem chua và mứt. Bữa trưa là bữa chính, gồm ba phần: súp khai vị, món chính với thịt và khoai tây, rồi trà hoặc kompot (nước quả nấu). Nhiều quán ăn ở Minsk có "bữa trưa kinh doanh" với giá cố định cho đủ ba phần, rất tiết kiệm cho du khách. Bữa tối thường nhẹ hơn, có thể là draniki, salad, cá muối hoặc đồ nguội.

Vào dịp lễ, bàn tiệc Belarus phong phú hơn hẳn: salad củ dền, cá trích muối, thịt nguội, gà nướng, babka, bánh ngọt và rượu. Người Belarus rất hiếu khách, nếu được mời đến nhà, hãy mang theo một hộp bánh hoặc chai rượu nhỏ và chuẩn bị tinh thần được mời ăn rất nhiều.

Mùa nào ăn gì?

Ẩm thực Belarus thay đổi theo mùa khá rõ. Mùa xuân có nước nhựa bạch dương, rau xanh đầu mùa, cá hồ. Mùa hè là mùa của súp lạnh khaladnik, dâu tây, việt quất rừng, kvass mát lạnh. Mùa thu là mùa nấm – các món súp nấm, nấm xào, nấm muối xuất hiện khắp nơi, cùng táo, lê và các món nướng. Mùa đông là lúc của những nồi machanka nóng hổi, babka, súp đặc và rượu mật ong ấm. Nếu có dịp đi vào mùa thu, anh chị sẽ thấy chợ Minsk đầy những giỏ nấm rừng đủ loại – một trải nghiệm rất đặc trưng.

Ăn ở đâu tại Minsk?

Minsk có nhiều nhà hàng ẩm thực Belarus ở mọi mức giá. Các chuỗi nhà hàng bình dân phục vụ draniki, súp, thịt hầm với giá phải chăng, không gian ấm cúng kiểu nhà quê. Khu phố cổ Troitskoye và quanh Thượng Thành có các nhà hàng truyền thống với nội thất gỗ, phục vụ đầy đủ món đặc trưng, hợp để ăn tối cùng gia đình. Chợ Komarovsky là nơi thử phô mai, xúc xích, mật ong, dưa muối và mua đặc sản về làm quà.

Giá ăn uống ở Minsk thường dễ chịu hơn so với Moscow hay Saint Petersburg. Một bữa trưa set lunch ở quán bình dân có thể gồm súp, món chính và đồ uống với giá hợp lý; nhà hàng ở trung tâm du lịch đắt hơn. Nhiều nơi có thực đơn tiếng Anh hoặc hình ảnh, nhân viên ở nhà hàng lớn nói được tiếng Anh cơ bản. Tham khảo thêm điểm ăn uống trong bài Minsk có gì.

Lưu ý cho người Việt khi ăn uống ở Belarus

Khẩu phần lớn. Đĩa ăn ở Belarus thường nhiều, nhất là món khoai tây. Đi theo nhóm nên gọi nhiều món chia nhau để thử được nhiều hơn.

Vị béo và mặn nhẹ. Kem chua, thịt heo, mỡ là thành phần quen thuộc. Người không quen có thể mang theo gói gia vị, nước chấm nhỏ hoặc ăn kèm dưa muối để đỡ ngấy. Món ăn ít cay, ít ngọt so với khẩu vị Việt.

Nước uống. Nhà hàng thường không phục vụ nước lọc miễn phí như ở Việt Nam, anh chị cần gọi nước khoáng có ga hoặc không ga. Trà nóng được phục vụ rộng rãi, uống kèm chanh và đường.

Tiền tip và thanh toán. Tiền tip khoảng 5–10% nếu hài lòng, nhiều nơi đã tính phí phục vụ trong hóa đơn. Nên chuẩn bị tiền mặt rúp Belarus vì thẻ quốc tế không phải lúc nào cũng dùng được. Xem thêm kinh nghiệm du lịch Belarus.

Dị ứng thực phẩm. Nhiều món có sữa, trứng, bột mì. Nếu bị dị ứng, hãy chuẩn bị câu ghi chú bằng tiếng Nga trong ứng dụng dịch để đưa cho nhân viên.

Mua đặc sản gì làm quà?

Quà ẩm thực phổ biến từ Belarus gồm chocolate và kẹo của các hãng địa phương, rượu krambambula, mật ong rừng, mứt quả mọng, phô mai cứng đóng gói, bánh mì gừng và trà thảo mộc. Lưu ý quy định hành lý và hải quan khi mang thực phẩm, rượu về Việt Nam hoặc khi đi tiếp sang Nga – xem bài quy định hải quan khi nhập cảnh Nga.

Ẩm thực Belarus và ẩm thực Nga khác nhau thế nào?

Hai nền ẩm thực có nhiều điểm chung như súp củ dền, bánh kếp, kvass, bánh mì đen, kem chua. Tuy nhiên, ẩm thực Belarus đặt khoai tây ở vị trí trung tâm hơn hẳn, có nhiều món chịu ảnh hưởng của ẩm thực Ba Lan, Litva như zrazy, kolduny, và thường đơn giản, "nhà quê" hơn. Trong khi đó, ẩm thực Nga phong phú hơn về cá, trứng cá, các món từ vùng Siberia, Kavkaz. Nếu đi tour kết hợp hai nước, anh chị có thể so sánh trực tiếp – xem thêm bài ẩm thực Nga: 22 món nên thử.

Tour liên tuyến Nga – Belarus 9N8Đ của J Travel có các bữa ăn món địa phương ở cả Moscow, Minsk và Saint Petersburg, giúp anh chị trải nghiệm hai nền ẩm thực trong một chuyến đi. Xem thêm các tour du lịch Nga khác.

Bài viết liên quan

• Kinh nghiệm du lịch Belarus từ A–Z
• Minsk có gì: 12 điểm tham quan
• Ẩm thực Nga: món ngon nên thử
• Tour liên tuyến Nga – Belarus 9N8Đ

Nguồn tham khảo: Wikipedia – Belarusian cuisine, Wikipedia – Draniki, Wikipedia – Kvass. Nguồn ảnh: Potato pancakes – Photo made by Daniel Spils and uploaded to flickr. (CC BY-SA 2.0); 2024.12.17 Belarusian Cuisine Draniki – Tess Mattew (CC BY-SA 4.0); Belorussian national potato meal "draniki" and a c – Александр Корчик (CC BY-SA 3.0); 2025.01.11 Belarusian Cuisine – Tess Mattew (CC BY-SA 4.0); Kwas chlebowy (EKO-NATURA) – Samotny Wędrowiec (CC BY-SA 4.0); Belarusian Cuisine Soup 2024.04.04 – Tess Mattew (CC BY-SA 4.0).