Rostov Veliky: Kremlin bên hồ Nero, nghề men Finift và tiếng chuông cổ

Trên tuyến Vành đai vàng, có một thị trấn nhỏ mà cái tên đã nói lên tất cả: Rostov Veliky – "Rostov Vĩ đại". Dù hôm nay chỉ khoảng 30.000 dân, Rostov từng là một trong những trung tâm quan trọng nhất của nước Nga thời trung cổ, với Kremlin lộng lẫy soi bóng xuống mặt hồ Nero. Bài viết giới thiệu lịch sử, những điểm nên xem, nghề men Finift nổi tiếng và kinh nghiệm thăm Rostov trong hành trình Vành đai vàng.

Rostov Veliky – một trong những thành phố cổ nhất nước Nga

Rostov được nhắc đến trong biên niên sử từ năm 862, tức là cổ hơn cả Moscow gần ba thế kỷ. Thành phố từng là thủ phủ của công quốc Rostov, trung tâm tôn giáo với tòa giám mục quan trọng của vùng đông bắc nước Nga. Chữ "Veliky" (vĩ đại) được thêm vào để phân biệt với thành phố Rostov-on-Don ở phía nam, đồng thời thể hiện vị thế lịch sử của nó.

Qua nhiều thế kỷ, khi Moscow trở thành trung tâm quyền lực, Rostov dần trở thành một thị trấn tỉnh lẻ yên bình. Nhưng chính điều đó giúp Rostov giữ được dáng vẻ cổ kính, với Kremlin, tu viện và những con phố nhỏ ít thay đổi. Ngày nay Rostov nằm trên đường cao tốc Moscow – Yaroslavl, cách Moscow khoảng 200 km và cách Yaroslavl khoảng 55 km, rất thuận tiện để dừng chân.

Kremlin Rostov – "thành phố trong thành phố"

Lịch sử

Điểm đặc biệt của Kremlin Rostov là nó không phải pháo đài quân sự như Kremlin Moscow, mà là dinh thự của Tổng giám mục Iona Sysoevich, xây dựng trong khoảng 1670–1683. Vị tổng giám mục muốn tạo nên một hình ảnh "Thiên đường trên mặt đất", nên quần thể có tường thành, tháp, nhà thờ, cung điện, vườn và ao nước được bố trí hài hòa. Tường thành và tháp chủ yếu để trang trí, thể hiện quyền uy của giáo hội hơn là phòng thủ.

Kremlin Rostov nổi tiếng với người Nga còn vì một lý do khác: đây là nơi quay nhiều cảnh trong bộ phim hài kinh điển Liên Xô "Ivan Vasilyevich đổi nghề" (1973), trong đó Kremlin Rostov "đóng vai" Kremlin Moscow thời Ivan Bạo chúa. Người Nga lớn tuổi khi đến đây thường háo hức tìm lại các góc quay quen thuộc.

Nên xem gì trong Kremlin?

Bên trong tường thành trắng là các nhà thờ mái vòm bạc và vàng, trong đó có Nhà thờ Phục Sinh, Nhà thờ Thánh John Thần học với bích họa thế kỷ 17 phủ kín tường. Du khách có thể đi trên các đoạn lối đi dọc tường thành, ngắm toàn cảnh thị trấn và hồ Nero. Các tòa nhà trong Kremlin hiện là bảo tàng với bộ sưu tập biểu tượng thánh, đồ thờ, và đặc biệt là bảo tàng men Finift.

Ngay cạnh Kremlin là Nhà thờ chính tòa Đức Mẹ Lên Trời với năm mái vòm, xây từ thế kỷ 16, và tháp chuông nổi tiếng nhất nước Nga.

Tiếng chuông Rostov

Tháp chuông của Nhà thờ Đức Mẹ Lên Trời có 15 quả chuông, trong đó lớn nhất là quả chuông "Sysoy" nặng khoảng 32 tấn, được đúc năm 1688. Dàn chuông Rostov nổi tiếng khắp nước Nga vì âm thanh hài hòa, được các nhà soạn nhạc như Hector Berlioz và nhiều người khác ca ngợi. Những nghệ nhân đánh chuông ở Rostov có thể chơi những giai điệu phức tạp bằng cách kéo dây nối với lưỡi chuông. Vào một số dịp, du khách được nghe buổi biểu diễn chuông – trải nghiệm rất đặc trưng của văn hóa Chính thống giáo Nga.

Hồ Nero và tu viện Spaso-Yakovlevsky

Rostov nằm bên bờ hồ Nero – hồ nước nông rộng khoảng 50 km², một trong những hồ cổ nhất vùng trung Nga. Mặt hồ phẳng lặng phản chiếu Kremlin và các mái vòm tạo nên cảnh đẹp nổi tiếng nhất Rostov. Cách tốt nhất để ngắm là đi dạo dọc bờ hồ hoặc ngồi thuyền vào mùa hè.

Ở rìa thị trấn, ngay bên hồ, là Tu viện Spaso-Yakovlevsky với tường trắng, nhà thờ mái vòm xanh và vàng, đẹp nhất khi nhìn từ mặt hồ. Tu viện vẫn hoạt động, có thể vào tham quan khuôn viên. Một tu viện cổ khác ở Rostov là tu viện Avraamiev, được coi là một trong những tu viện cổ nhất nước Nga.

Nghề men Finift – báu vật của Rostov

Nếu chỉ mua một món quà ở Rostov, hãy chọn sản phẩm men Finift. Đây là nghề vẽ tranh trên men sứ phủ lên kim loại (thường là đồng), rồi nung ở nhiệt độ cao để màu sắc bền vững hàng trăm năm. Nghề Finift phát triển ở Rostov từ thế kỷ 18, ban đầu để làm biểu tượng thánh nhỏ, trang trí sách kinh và đồ thờ, sau đó chuyển sang trang sức, hộp nhỏ, huy hiệu.

Đặc trưng của men Finift Rostov là những bức tranh tí hon cực kỳ tinh xảo: hoa lá, phong cảnh, chân dung, nhà thờ, được vẽ bằng bút lông mảnh trên nền trắng hoặc màu, viền kim loại mạ vàng hoặc bạc. Bảo tàng men Finift trong Kremlin trưng bày nhiều tác phẩm qua các thời kỳ. Tại xưởng thủ công trong thị trấn, du khách có thể xem nghệ nhân làm việc và tham gia lớp học vẽ men – tự tay trang trí một món trang sức nhỏ mang về.

Sản phẩm Finift bán ở cửa hàng trong Kremlin và xưởng sản xuất, từ nhẫn, mặt dây chuyền, khuyên tai đến hộp trang sức, đồ trang trí. Giá dao động tùy kích thước và độ tinh xảo. Đây là món quà ý nghĩa, nhỏ gọn, rất Nga mà không quá phổ biến như búp bê Matryoshka. Xem thêm gợi ý quà lưu niệm Nga.

Dạo phố cổ Rostov

Ngoài Kremlin, thị trấn Rostov có những con phố nhỏ với nhà gỗ chạm khắc, nhà buôn bằng gạch thế kỷ 19 và dãy phố buôn bán cổ (Gostiny Dvor) gần quảng trường trung tâm. Đi bộ từ Kremlin dọc phố Pokrovskaya hay ra bờ hồ, anh chị sẽ gặp nhiều nhà thờ nhỏ, có cái đang được trùng tu, có cái vẫn hoạt động. Cuộc sống ở đây chậm rãi: người dân bán rau, quả mọng, nấm ngay trên vỉa hè, mèo nằm sưởi nắng trên bậc cửa. Đây là khung cảnh "nước Nga tỉnh lẻ" chân thực mà các thành phố lớn không còn nữa.

Ăn gì ở Rostov?

Rostov không có nhiều nhà hàng như Yaroslavl, nhưng quanh Kremlin vẫn có vài quán ăn phục vụ món Nga truyền thống trong không gian cổ. Cá từ hồ Nero như cá rô, cá chép được nướng hoặc nấu súp. Vùng Rostov xưa nổi tiếng với nghề trồng rau, đặc biệt là hành, đậu Hà Lan và rau diếp xoăn, nên các món rau củ ở đây khá ngon. Tráng miệng có bánh kếp blini với mứt quả mọng, mật ong và trà nóng từ ấm samovar. Một số quán cà phê trong khu Kremlin có không gian rất đẹp để nghỉ chân.

Kết hợp Rostov với Pereslavl-Zalessky và Sergiev Posad

Trên đường từ Rostov về Moscow, cách khoảng 1 giờ xe là Pereslavl-Zalessky – thị trấn bên hồ Pleshcheyevo xanh trong. Đây là quê hương của Alexander Nevsky, có nhiều tu viện đẹp, và là nơi Pyotr Đại đế thời trẻ cho đóng những con thuyền đầu tiên – tiền thân của hạm đội Nga. Bảo tàng "Thuyền của Pyotr Đại đế" bên hồ còn lưu giữ chiếc thuyền buồm nhỏ duy nhất còn lại từ thời ấy. Đi tiếp khoảng 1 giờ nữa là Sergiev Posad với Tu viện Trinity – Sergius Lavra – trung tâm tâm linh lớn nhất nước Nga.

Ba thị trấn Rostov, Pereslavl-Zalessky và Sergiev Posad nằm trên cùng một trục đường, nên là lựa chọn lý tưởng cho một ngày đi về từ Moscow hoặc chặng cuối của hành trình Vành đai vàng. Đọc thêm bài Sergiev Posad – Vành đai vàng.

Đi Rostov Veliky như thế nào?

Phần lớn du khách đến Rostov như một chặng nửa ngày trên đường Moscow – Yaroslavl, kết hợp cùng Sergiev Posad và Pereslavl-Zalessky. Ga tàu cách Kremlin khoảng 1,5 km, có thể đi bộ hoặc taxi.

Gợi ý lịch trình nửa ngày ở Rostov

Bắt đầu ở Kremlin buổi sáng, tham quan các nhà thờ và đi trên lối đi tường thành. Ghé bảo tàng men Finift trong Kremlin, nếu có thời gian tham gia lớp vẽ men khoảng 1 giờ. Đi bộ ra bờ hồ Nero chụp ảnh Kremlin soi bóng, sau đó đi xe khoảng 5 phút đến Tu viện Spaso-Yakovlevsky. Ăn trưa ở nhà hàng gần Kremlin với món cá hồ, súp và bánh kếp, rồi tiếp tục lên đường.

Đây cũng là lịch trình buổi sáng ngày thứ bảy trong tour Vành đai vàng Nga 9N8Đ của J Travel: lớp vẽ men Finift, Kremlin Rostov, rồi buổi chiều đi Pereslavl-Zalessky và Sergiev Posad.

Rostov với người yêu nhiếp ảnh

Rostov là thiên đường cho người thích chụp ảnh kiến trúc. Góc đẹp nhất để chụp Kremlin là từ bờ hồ Nero phía nam, lúc sáng sớm khi mặt hồ lặng như gương, hoặc lúc hoàng hôn khi ánh nắng vàng chiếu nghiêng lên tường trắng và mái vòm bạc. Từ lối đi trên tường thành, anh chị có thể chụp các mái vòm xếp lớp với hồ phía sau. Tu viện Spaso-Yakovlevsky đẹp nhất khi chụp từ phía hồ, cả quần thể trải dài trên mặt nước. Mùa đông, hãy thử chụp Kremlin phủ tuyết với mặt hồ đóng băng trắng xóa – một khung hình rất "Nga".

Mùa nào đến Rostov đẹp?

Mùa hè từ tháng 6 đến tháng 8 là đẹp nhất, mặt hồ Nero xanh, có thể đi thuyền. Mùa thu tháng 9 – 10, cây quanh Kremlin vàng rực. Mùa đông, hồ đóng băng, Kremlin phủ tuyết đẹp như tranh, nhưng gió từ hồ khá lạnh. Một số bảo tàng có ngày nghỉ cố định trong tuần, hãy kiểm tra trước.

Kinh nghiệm khi tham quan Rostov Veliky

Vé tham quan Kremlin thường tính theo từng khu hoặc vé tổng, có thể mất thêm phí chụp ảnh. Nhà thờ đang hành lễ cần ăn mặc kín đáo, nữ trùm khăn. Thị trấn nhỏ, ít người nói tiếng Anh, thanh toán chủ yếu bằng tiền mặt hoặc thẻ Nga, nên mang đủ rúp. Đường lát đá trong Kremlin không bằng phẳng, nên đi giày êm.

Rostov Veliky không phô trương, nhưng chính sự yên bình, tiếng chuông ngân vang trên mặt hồ và những bức tranh men nhỏ xíu tinh xảo làm nên sức hút lâu bền của "Rostov Vĩ đại". Xem thêm bài Vành đai vàng Nga là gì, Yaroslavl có gì và các tour du lịch Nga của J Travel.

Bài viết liên quan

• Vành đai vàng Nga: 8 thành phố cổ
• Sergiev Posad – Vành đai vàng
• Kostroma và Tu viện Ipatiev
• Tour Vành đai vàng Nga 9N8Đ

Nguồn tham khảo: Wikipedia – Rostov, Wikipedia – Rostov Kremlin, Wikipedia – Rostov Finift. Nguồn ảnh: Rostov Lake Nero Rostov Kremlin IMG 0934 1725 – Alexxx1979 (CC BY-SA 3.0); Rostov Rostov Kremlin Church of the Resurrection o – Alexxx1979 (CC BY-SA 3.0); Rostov Lake Nero Spaso-Yakovlevsky Monastery IMG 0 – Alexxx1979 (CC BY-SA 3.0); Rostov Kremlin - Finift painting process - 2025-08 – Александр Сигачёв (CC0); Ростовский Кремль. Музей финифти - 019 – Shesmax (CC BY-SA 3.0); Rostov Veliky panoramic crop – Игорь Шелапутин (CC BY-SA 3.0); Pereslavl-Zalessky, Переславль-Залесский 6 – AlixSaz (CC BY-SA 4.0).