Cách chụp ảnh cực quang bằng điện thoại: cài đặt iPhone, Android chi tiết

Lần đầu đứng dưới bầu trời Bắc Cực rực sáng, ai cũng muốn ghi lại khoảnh khắc ấy. Nhưng rất nhiều người thất vọng khi giơ điện thoại lên bấm và chỉ nhận được một tấm ảnh đen kịt hoặc nhòe nhoẹt. Tin vui là điện thoại đời mới hoàn toàn có thể chụp cực quang đẹp, chỉ cần biết cách cài đặt và chuẩn bị đúng. Bài viết này hướng dẫn chi tiết cách chụp ảnh cực quang bằng điện thoại cho cả iPhone và Android, dựa trên kinh nghiệm thực tế khi săn cực quang ở vùng Murmansk, nước Nga.

Vì sao chụp cực quang khó hơn chụp ảnh đêm thông thường?

Cực quang là ánh sáng rất yếu so với ánh đèn thành phố. Mắt người thích nghi với bóng tối sau khoảng 15–20 phút và nhìn thấy cực quang như dải sáng màu trắng xanh, nhưng cảm biến máy ảnh cần "phơi sáng" nhiều giây mới thu đủ ánh sáng. Trong vài giây đó, chỉ cần tay rung nhẹ là ảnh bị nhòe. Đó là lý do phương pháp chụp ảnh cực quang luôn bắt đầu bằng hai thứ: thời gian phơi sáng dài và máy phải đứng yên hoàn toàn.

Một điều thú vị: máy ảnh thường "nhìn" thấy cực quang rực rỡ hơn mắt người. Mắt người kém nhạy với màu sắc khi trời tối, nên cực quang yếu trông như mây xám nhạt, trong khi ảnh chụp lại cho màu xanh lục rõ ràng. Vì vậy, khi thấy một dải mờ trên trời, hãy thử chụp ngay – có thể đó chính là cực quang.

Chuẩn bị trước khi đi săn cực quang

Chân máy là thứ quan trọng nhất

Gần như không thể chụp cực quang đẹp khi cầm tay. Một chân máy nhỏ gọn cho điện thoại, kèm kẹp giữ máy chắc chắn, là món đồ đáng đầu tư nhất. Chọn loại chân cứng, chịu được gió, chân có thể mở rộng để đứng vững trên tuyết. Nếu quên mang, có thể tì điện thoại lên đá, lan can, nóc xe hoặc ba lô, nhưng kết quả sẽ không ổn định bằng.

Pin và sạc dự phòng

Ở nhiệt độ −10 đến −20 °C, pin điện thoại có thể tụt nhanh và tắt nguồn đột ngột. Hãy sạc đầy trước khi đi, mang sạc dự phòng, để điện thoại trong túi áo trong sát người khi chưa chụp. Một mẹo nhỏ là dán miếng giữ nhiệt bên ngoài túi đựng pin dự phòng.

Găng tay cảm ứng

Tháo găng tay ở −15 °C để chỉnh máy là trải nghiệm rất khó chịu. Găng tay có đầu ngón cảm ứng giúp anh chị thao tác màn hình mà không bị cóng tay. Tốt nhất mặc hai lớp: găng mỏng cảm ứng bên trong, găng dày bên ngoài.

Ứng dụng dự báo cực quang

Trước mỗi đêm săn, hãy xem dự báo hoạt động địa từ (chỉ số Kp) và dự báo mây. Ở vĩ độ Murmansk, chỉ số Kp từ 2–3 trở lên đã có cơ hội thấy cực quang, nhưng quan trọng không kém là bầu trời phải quang mây. Một số ứng dụng phổ biến là My Aurora Forecast, Aurora Alerts, SpaceWeatherLive, kết hợp với ứng dụng thời tiết để xem mây. Xem thêm kinh nghiệm chọn đêm trong bài săn cực quang ở Murmansk.

Cách chụp cực quang bằng iPhone

Dùng chế độ Ban đêm (Night mode)

Từ iPhone 11 trở lên có chế độ Ban đêm tự bật khi trời tối. Khi máy được đặt trên chân máy và đứng yên, iPhone cho phép phơi sáng tối đa khoảng 30 giây. Các bước như sau:

Bước 1: Gắn iPhone lên chân máy, mở ứng dụng Camera ở chế độ Ảnh, ống kính chính (1x) hoặc góc rộng (0,5x).

Bước 2: Tắt flash. Khi biểu tượng mặt trăng màu vàng xuất hiện ở góc màn hình, chạm vào để chỉnh thời gian phơi sáng, kéo thanh trượt lên mức tối đa (thường là 10–30 giây khi máy nằm trên chân).

Bước 3: Chạm vào màn hình chỗ có điểm sáng xa (ngôi sao, đèn xa) để lấy nét, giữ ngón tay để khóa lấy nét và phơi sáng (AE/AF Lock). Có thể kéo biểu tượng mặt trời xuống một chút để ảnh không bị quá sáng.

Bước 4: Dùng hẹn giờ 3 giây hoặc nút bấm tai nghe để tránh rung khi chạm màn hình. Bấm chụp và giữ yên trong suốt thời gian đếm ngược.

Với iPhone 12 Pro trở lên, anh chị có thể bật định dạng ProRAW để giữ nhiều chi tiết hơn khi chỉnh sửa. Nếu muốn kiểm soát thủ công như máy ảnh, các ứng dụng chụp ảnh chuyên nghiệp cho phép chỉnh ISO và tốc độ trực tiếp.

Cách chụp cực quang bằng điện thoại Android

Hầu hết điện thoại Android tầm trung trở lên (Samsung, Xiaomi, Oppo, Google Pixel…) đều có chế độ Pro hoặc Chuyên nghiệp cho phép chỉnh tay. Đây là cách cho kết quả ổn định nhất.

Một số máy như Google Pixel có chế độ Chụp đêm (Night Sight) và Chụp thiên văn (Astrophotography) tự động phơi sáng nhiều phút khi đặt trên chân máy, cho ảnh sao và cực quang rất đẹp mà không cần chỉnh tay. Samsung có chế độ Chụp đêm, nhưng với cực quang, chế độ Pro thường cho màu tự nhiên hơn.

Điều chỉnh theo tình huống thực tế

Cực quang không đứng yên. Có lúc nó là một dải sáng tĩnh nằm ngang chân trời, có lúc bùng lên thành những dải "rèm" chuyển động nhanh trên đỉnh đầu. Khi cực quang yếu và tĩnh, dùng tốc độ 10–15 giây, ISO 1600–3200 để thu đủ ánh sáng. Khi cực quang mạnh và nhảy múa, giảm tốc độ xuống 2–5 giây, ISO 800–1600 để giữ được những đường nét, tránh bị nhòe thành một mảng xanh.

Bố cục: làm sao để ảnh cực quang không nhàm chán?

Một tấm ảnh chỉ có bầu trời xanh thường không ấn tượng. Hãy tìm tiền cảnh: hàng cây thông phủ tuyết, mặt hồ đóng băng, ngôi nhà gỗ, xác tàu cũ ở làng Teriberka hay dãy núi Khibiny. Đặt đường chân trời ở 1/3 dưới khung hình để dành nhiều chỗ cho bầu trời. Nếu gặp mặt hồ không có tuyết hoặc vũng nước, hãy tận dụng phản chiếu.

Muốn có ảnh người dưới cực quang, nhờ người mẫu đứng yên tuyệt đối trong suốt thời gian phơi sáng, lý tưởng là quay lưng lại máy nhìn lên trời. Có thể dùng đèn pin điện thoại khác chiếu nhẹ vào người trong 1 giây để người sáng rõ hơn, nhưng đừng chiếu thẳng vào ống kính hoặc chiếu lâu làm hỏng ảnh của người xung quanh.

Những lỗi thường gặp và cách khắc phục

Ảnh bị nhòe: máy không đứng yên. Kiểm tra chân máy, dùng hẹn giờ, tránh gió mạnh hoặc che chắn bằng cơ thể.

Ảnh mờ, không nét sao: lấy nét sai. Chuyển lấy nét về vô cực, chụp thử, phóng to kiểm tra ngôi sao có thành điểm nhỏ không.

Ảnh nhiều hạt nhiễu: ISO quá cao. Giảm ISO và tăng thời gian phơi sáng, hoặc dùng chế độ đêm để máy tự xếp chồng nhiều khung hình.

Ảnh bị vàng cam: do ánh đèn đường hoặc cân bằng trắng tự động. Đặt cân bằng trắng thủ công khoảng 3.500–4.000K và đi xa khỏi đèn.

Ống kính bị đọng sương: khi đưa điện thoại từ trong xe ấm ra ngoài trời lạnh. Hãy để máy làm quen nhiệt độ vài phút trong túi áo khoác ngoài trước khi chụp, mang khăn lau ống kính khô.

Màn hình quá sáng làm chói mắt mọi người: giảm độ sáng màn hình tối đa, tắt đèn flash và đèn pin khi không cần. Đây cũng là phép lịch sự với những người đang săn cực quang xung quanh.

Chỉnh sửa ảnh cực quang thế nào cho tự nhiên?

Ảnh chụp bằng điện thoại thường cần chỉnh nhẹ. Dùng ứng dụng Lightroom Mobile, Snapseed hoặc trình sửa ảnh có sẵn: giảm nhiễu nhẹ, tăng độ tương phản và độ rõ (clarity) một chút, chỉnh cân bằng trắng để bầu trời có màu xanh đêm và cực quang màu xanh lục tự nhiên. Tránh đẩy độ bão hòa quá mức khiến cực quang thành màu xanh "dạ quang" giả tạo. Một tấm ảnh chân thực luôn thuyết phục hơn ảnh bị chỉnh quá tay.

Quay video và timelapse cực quang

Ngoài ảnh tĩnh, nhiều người muốn ghi lại cực quang chuyển động. Video thông thường bằng điện thoại thường quá tối, chỉ quay được khi cực quang rất mạnh. Cách hiệu quả hơn là timelapse: đặt máy trên chân máy, chọn chế độ Tua nhanh thời gian (Time-lapse) và để máy chạy 10–20 phút. Trên iPhone, khi trời tối và máy đứng yên, chế độ Time-lapse tự kéo dài phơi sáng mỗi khung hình, cho đoạn phim cực quang uốn lượn khá mượt. Một số máy Android có chế độ Hyperlapse ban đêm hoặc cho phép chọn khoảng cách giữa các khung hình trong chế độ Pro.

Chế độ Live Photo trên iPhone cũng có thể chuyển thành Phơi sáng lâu (Long Exposure) sau khi chụp, nhưng với cực quang kết quả thường kém hơn Night mode. Hãy ưu tiên ảnh tĩnh chất lượng trước, rồi mới thử video khi đã có tấm ảnh ưng ý.

Lịch trình một đêm săn và chụp cực quang

Một đêm săn cực quang theo tour thường bắt đầu khoảng 20–21 giờ. Hướng dẫn viên xem dự báo và quyết định hướng đi, có khi chạy 30 phút, có khi hơn 1 giờ để tìm khoảng trời quang. Khi đến điểm ngắm, mọi người xuống xe, dựng chân máy và chờ. Thời gian chờ có thể vài phút đến vài giờ; nhiều tour có lều hoặc nhà gỗ sưởi ấm và trà nóng. Khi cực quang xuất hiện, hướng dẫn viên thường giúp khách chỉnh máy và chụp ảnh. Đoàn về khách sạn khoảng 1–2 giờ sáng. Vì vậy hãy ngủ bù buổi chiều và ăn tối no trước khi đi.

Đừng quên ngắm bằng mắt

Nhiều người mải chụp đến mức bỏ lỡ chính khoảnh khắc đẹp nhất. Cực quang mạnh thường chỉ bùng lên vài phút rồi dịu xuống. Khi đã có vài tấm ảnh ưng ý, hãy cất điện thoại vào túi, ngẩng đầu nhìn bầu trời chuyển động trên đầu. Đó mới là ký ức anh chị mang theo lâu nhất.

Đi săn và chụp cực quang ở đâu tại Nga?

Murmansk và bán đảo Kola là nơi gần và dễ đi nhất với du khách Việt: có sân bay, khách sạn, tour săn cực quang hằng đêm từ cuối tháng 9 đến giữa tháng 3. Các điểm chụp đẹp gồm làng Teriberka bên biển Barents, hồ đóng băng quanh Murmansk, khu vực làng Sami Lovozero và dãy núi Khibiny ở Kirovsk. Đọc thêm kinh nghiệm du lịch Murmansk để lên lịch trình.

Nếu anh chị muốn đi cùng đoàn, có hướng dẫn viên địa phương chọn điểm săn theo dự báo, tour Nga săn cực quang Moscow – Murmansk – Saint Petersburg 8N7Đ của J Travel bố trí 2 đêm săn cực quang. Đừng quên chuẩn bị đồ ấm theo bài mặc gì khi đi du lịch Nga, vì đứng ngoài trời chờ cực quang ở −15 °C cần nhiều hơn một chiếc áo phao.

Bài viết liên quan

• Săn cực quang ở Murmansk
• Du lịch Murmansk: thành phố Bắc Cực có gì
• Làng Teriberka bên biển Barents
• Tour Nga săn cực quang 8N7Đ

Nguồn tham khảo: Apple – Use Night mode on your iPhone, Google – Night Sight and Astrophotography, NOAA – Aurora tutorial. Nguồn ảnh: Полярное сияние под Кировском – Apollonikus (CC BY 4.0); Полярное сияние под Кировском 8 – Apollonikus (CC BY 4.0); Apollonikus / Wikimedia Commons, CC BY 4.0; Apollonikus / Wikimedia Commons, CC BY 4.0.