Du lịch Murmansk: thành phố Bắc Cực có gì, đi mùa nào, ở bao lâu

Nhắc đến nước Nga, phần lớn du khách Việt nghĩ ngay tới Moscow và Saint Petersburg. Nhưng có một thành phố khác đang được nhiều người tìm kiếm mỗi mùa đông: Murmansk – cửa ngõ để ngắm bắc cực quang, nơi mặt trời không mọc trong gần sáu tuần và cũng không lặn trong hai tháng mùa hè. Bài viết này tổng hợp những điều anh chị cần biết trước khi du lịch Murmansk: thành phố ở đâu, đi mùa nào, có gì để xem, ăn gì và nên kết hợp với lịch trình nào để chuyến đi trọn vẹn.

Murmansk ở đâu, vì sao đặc biệt?

Murmansk nằm ở phía tây bắc nước Nga, trên bờ vịnh Kola thuộc bán đảo Kola, cách Moscow gần 2.000 km đường bộ và chỉ cách biên giới Na Uy, Phần Lan khoảng 100–200 km. Đây là thành phố lớn nhất thế giới nằm phía bắc Vòng Bắc Cực, với dân số khoảng 270.000 người. Thành phố được thành lập năm 1916, khi nước Nga cần một hải cảng phía bắc hoạt động quanh năm trong Thế chiến thứ nhất.

Điều làm Murmansk khác biệt là cảng biển không đóng băng dù nằm ở vĩ độ rất cao. Nguyên nhân là dòng hải lưu ấm Bắc Đại Tây Dương – nhánh kéo dài của dòng Gulf Stream – chảy vào biển Barents, giữ cho nước vịnh Kola không bị đóng băng hoàn toàn. Vì vậy Murmansk trở thành căn cứ của hạm đội tàu phá băng hạt nhân Nga, cảng cá lớn và là điểm khởi đầu của tuyến Đường biển phương Bắc chạy dọc Bắc Băng Dương.

Với du khách, Murmansk hấp dẫn vì ba thứ hiếm nơi nào có cùng lúc: bắc cực quang mùa đông, đêm vùng cực và ngày vùng cực, cùng văn hóa vùng Bắc Cực của người Sami bản địa. Thành phố đủ lớn để có khách sạn, nhà hàng, sân bay quốc tế, nhưng chỉ cần lái xe ra ngoại ô 20–30 phút là đã ở giữa lãnh nguyên tuyết trắng, không còn ánh đèn.

Đi du lịch Murmansk mùa nào đẹp?

Murmansk có hai mùa du lịch rõ rệt, mỗi mùa cho một trải nghiệm hoàn toàn khác nhau. Bảng dưới đây tóm tắt để anh chị dễ chọn.

Mùa đông (cuối tháng 9 đến giữa tháng 3) là mùa của bắc cực quang. Bầu trời phải đủ tối thì mới thấy được cực quang, nên mùa hè sáng suốt ngày đêm gần như không có cơ hội. Tháng 1 đến tháng 3 là thời điểm được nhiều đoàn chọn nhất: tuyết dày, các hoạt động như xe chó husky, xe tuần lộc, snowmobile đều mở, và ngày đã dài trở lại đủ để tham quan ban ngày.

Từ khoảng ngày 2/12 đến 11/1, Murmansk bước vào đêm vùng cực (polar night): mặt trời không nhô lên khỏi đường chân trời. Tuy vậy, buổi trưa vẫn có vài giờ ánh sáng xanh tím rất đẹp do mặt trời nằm ngay dưới chân trời, không phải tối đen như nhiều người tưởng. Đây là trải nghiệm đáng thử một lần trong đời, đặc biệt với người Việt quen nắng quanh năm.

Mùa hè thì ngược lại: từ khoảng 22/5 đến 22/7 là ngày vùng cực, mặt trời không lặn. Mùa này hợp với người thích đi bộ trên lãnh nguyên, câu cá, ngắm biển Barents, nhưng không có cực quang. Nếu mục tiêu chính của anh chị là cực quang, hãy chọn mùa đông. Xem thêm thời tiết các vùng ở Nga để so sánh với Moscow và Saint Petersburg.

Những điểm tham quan nên đến ở Murmansk

Tàu phá băng hạt nhân Lenin

Đây là điểm tham quan nổi tiếng nhất trong thành phố. Lenin là tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên trên thế giới, hạ thủy năm 1957 và hoạt động gần 30 năm trên tuyến Đường biển phương Bắc. Từ năm 2009 tàu được chuyển thành bảo tàng neo ở cảng hành khách Murmansk. Khi lên tàu, anh chị được đi qua buồng lái, phòng máy, phòng ăn của sĩ quan, khu sinh hoạt của thủy thủ và nghe kể về những chuyến mở đường xuyên qua lớp băng dày nhiều mét. Tour tham quan có hướng dẫn, nên đặt trước trong mùa cao điểm.

Tượng đài Alyosha – "người lính canh giữ Bắc Cực"

Trên đồi Zelyony Mys nhìn xuống vịnh Kola là tượng đài Những người bảo vệ vùng Bắc Cực Xô Viết trong Chiến tranh Vệ quốc, người dân quen gọi là Alyosha. Tượng người lính cao khoảng 35 m, khánh thành năm 1974, là một trong những tượng đài lớn nhất nước Nga. Dưới chân tượng có ngọn lửa vĩnh cửu và tấm bia tưởng niệm. Từ đây nhìn được toàn cảnh thành phố, cảng biển và những dãy đồi phủ tuyết, nên đây cũng là điểm chụp ảnh đẹp nhất Murmansk, nhất là lúc hoàng hôn hoặc khi thành phố lên đèn.

Nhà thờ Đấng Cứu Thế trên mặt nước và ngọn hải đăng tưởng niệm

Ngay cạnh bờ vịnh là nhà thờ nhỏ màu trắng mái vòm vàng, xây đầu những năm 2000 để tưởng nhớ các thủy thủ hy sinh thời bình. Bên cạnh là ngọn hải đăng tưởng niệm và một phần thân tàu ngầm Kursk – con tàu bị chìm năm 2000 ở biển Barents khiến toàn bộ 118 thủy thủ thiệt mạng. Đây là nơi người dân Murmansk thường đến đặt hoa, không khí trầm lắng; du khách nên giữ trật tự khi tham quan.

Thủy cung Murmansk và hồ Semyonovskoye

Thủy cung Murmansk nổi tiếng với các tiết mục của hải cẩu vùng Bắc Cực, hợp với gia đình có trẻ nhỏ. Thủy cung nằm bên hồ Semyonovskoye, nơi mùa đông mặt hồ đóng băng, người dân trượt tuyết và đi bộ quanh hồ. Gần đó là quảng trường Năm Góc (Pyat Uglov) – trung tâm của thành phố, nơi có cây thông Noel lớn và chợ phiên dịp năm mới.

Bảo tàng địa phương và cảng biển

Bảo tàng Lịch sử – Địa phương vùng Murmansk kể về thiên nhiên bán đảo Kola, đời sống người Sami, các đoàn tàu vận tải Bắc Cực thời Thế chiến thứ hai. Nếu có thời gian, anh chị nên đi dạo khu cảng để thấy những con tàu phá băng, tàu cá cỡ lớn neo san sát – hình ảnh rất đặc trưng của một thành phố cảng vùng cực.

Săn bắc cực quang ở Murmansk

Phần lớn du khách đến Murmansk vì cực quang. Thành phố có ánh đèn nên khó ngắm, các đoàn thường lái xe 30–90 phút ra ngoại ô, đến những bãi đất trống, hồ đóng băng hoặc bờ biển Barents. Thời gian săn thường từ khoảng 21 giờ đến 1–2 giờ sáng, tùy dự báo. Để có cơ hội cao, hãy dành ít nhất 2 đêm, theo dõi chỉ số hoạt động địa từ (Kp) và dự báo mây.

Chúng tôi đã có bài hướng dẫn riêng về săn cực quang ở Murmansk và cách chụp ảnh cực quang bằng điện thoại, anh chị có thể đọc thêm để chuẩn bị.

Những chuyến đi trong ngày từ Murmansk

Làng Teriberka bên biển Barents

Cách Murmansk khoảng 120 km về phía đông bắc, Teriberka là ngôi làng nhỏ bên biển Barents nổi tiếng với nghĩa địa tàu cũ, bãi đá tròn và thác nước Batareyka. Ngôi làng trở nên nổi tiếng sau bộ phim Leviathan (2014) và giờ là điểm săn cực quang, ngắm biển Bắc Cực được yêu thích nhất vùng. Xem chi tiết trong bài làng Teriberka.

Làng Sami Lovozero

Lovozero cách Murmansk khoảng 170 km về phía nam, là trung tâm văn hóa của người Sami ở Nga. Đến đây, du khách thăm trại tuần lộc, cưỡi xe chó husky, nghe về nghề chăn tuần lộc và thử ẩm thực phương Bắc. Đọc thêm bài làng Sami Lovozero.

Kirovsk và dãy Khibiny

Kirovsk nằm giữa dãy núi Khibiny, cách Murmansk khoảng 200 km, là khu trượt tuyết lớn nhất vùng Bắc Cực của Nga. Mùa đông nơi đây có ngôi làng tuyết với các tác phẩm điêu khắc băng, và bầu trời trong lành rất hợp săn cực quang. Mùa hè, dãy Khibiny với các hồ nước xanh là nơi đi bộ đường dài tuyệt đẹp.

Ăn gì ở Murmansk?

Ẩm thực Murmansk gắn với biển Barents và lãnh nguyên. Món phải thử đầu tiên là cua hoàng đế (king crab) – loài cua đỏ khổng lồ được thả vào biển Barents từ giữa thế kỷ trước và nay sinh sôi rất nhiều. Cá tuyết, cá bơn lưỡi ngựa (halibut), cá hồi vùng cực được nướng, hấp hoặc nấu súp ukha. Thịt tuần lộc là món đặc trưng của người Sami, thường hầm, nướng hoặc làm xúc xích. Tráng miệng có quả mâm xôi vàng Bắc Cực (moroshka) và việt quất rừng, làm mứt ăn cùng bánh blini.

Nhiều nhà hàng ở trung tâm phục vụ thực đơn hải sản Bắc Cực với giá dễ chịu hơn so với Moscow. Nếu đi tour, các bữa ăn thường được sắp xếp sẵn, anh chị có thể gọi thêm món cua hoàng đế theo nhu cầu. Tìm hiểu thêm ẩm thực Nga và các món nên thử.

Đi Murmansk từ Việt Nam như thế nào?

Hiện chưa có chuyến bay thẳng từ Việt Nam đến Murmansk. Cách phổ biến nhất là bay đến Moscow (bay thẳng Vietnam Airlines từ Hà Nội khoảng 9–10 giờ, hoặc quá cảnh qua Dubai, Istanbul…) rồi nối chuyến nội địa Moscow – Murmansk khoảng 2 giờ 20 phút. Từ Saint Petersburg cũng có chuyến bay thẳng khoảng 2 giờ. Người thích trải nghiệm có thể đi tàu hỏa từ Saint Petersburg (khoảng 27–29 giờ) hoặc Moscow (khoảng 35 giờ), ngắm rừng taiga và hồ Karelia qua cửa sổ.

Về thủ tục, từ 15/10/2026 đến hết 15/10/2027, công dân Việt Nam mang hộ chiếu phổ thông được miễn visa Nga 30 ngày, nên chuyến đi Murmansk trở nên đơn giản hơn nhiều. Anh chị cần hộ chiếu còn hạn tối thiểu 6 tháng và nên chuẩn bị bảo hiểm du lịch khi đi Nga.

Ở Murmansk bao lâu là đủ?

Với chuyến đi tập trung vào cực quang, 3–4 ngày ở vùng Murmansk là hợp lý: một ngày tham quan thành phố (tàu Lenin, tượng Alyosha, nhà thờ trên mặt nước), một ngày đi Lovozero hoặc Teriberka, và ít nhất 2 đêm săn cực quang. Nếu muốn trượt tuyết ở Kirovsk, hãy cộng thêm 1–2 ngày.

Phần lớn du khách Việt kết hợp Murmansk với Moscow và Saint Petersburg trong một hành trình 8 ngày. Đây cũng là cách J Travel thiết kế tour Nga săn cực quang Moscow – Murmansk – Saint Petersburg 8N7Đ: 2 ngày ở thủ đô, 3 ngày ở vùng Bắc Cực với 2 đêm săn cực quang, và 2 ngày ở cố đô.

Kinh nghiệm thực tế khi du lịch Murmansk mùa đông

Mặc ấm theo kiểu nhiều lớp. Nhiệt độ mùa đông thường từ −8 đến −15 °C, có ngày −20 °C, gió từ biển làm cảm giác lạnh hơn nhiều. Lớp trong cùng là áo giữ nhiệt, lớp giữa là áo len hoặc lông cừu, lớp ngoài là áo phao dày chống gió. Đừng quên mũ len che tai, khăn quàng, găng tay hai lớp, tất len và giày đế dày chống trơn. Khi săn cực quang phải đứng ngoài trời hàng giờ, nên mang thêm miếng dán giữ nhiệt. Tham khảo bài mặc gì khi đi du lịch Nga.

Giữ pin điện thoại. Pin hao rất nhanh khi lạnh, có thể sập nguồn sau 15–20 phút ngoài trời. Hãy để điện thoại trong túi áo trong sát người, mang sạc dự phòng và chỉ lấy ra khi chụp.

Mang tiền mặt. Thẻ Visa, Mastercard phát hành ở Việt Nam không dùng được tại Nga. Anh chị nên mang đô la Mỹ hoặc euro để đổi sang rúp. Đọc kỹ bài đổi tiền rúp và thanh toán khi du lịch Nga.

Chuẩn bị kết nối mạng. SIM nước ngoài khi vào Nga có thể bị tạm khóa dữ liệu trong 24 giờ đầu, mua SIM Nga lại cần nhiều thủ tục. Xem hướng dẫn SIM, eSIM và internet khi du lịch Nga để không bị mất liên lạc ở vùng xa.

Kỳ vọng hợp lý về cực quang. Cực quang là hiện tượng tự nhiên, phụ thuộc hoạt động mặt trời và mây. Có đêm trời rực rỡ, có đêm chỉ là một dải mờ, thậm chí không thấy gì. Đi nhiều đêm và đi cùng hướng dẫn viên địa phương là cách tốt nhất để tăng cơ hội.

Murmansk có an toàn không?

Murmansk là thành phố yên bình, tỷ lệ tội phạm với du khách thấp. Rủi ro lớn nhất là thời tiết: đường trơn, gió lạnh và bóng tối kéo dài. Anh chị nên đi giày chống trơn, không đi bộ một mình ra ngoại ô vào ban đêm, và khi đi săn cực quang nên đi theo nhóm có hướng dẫn viên. Xem thêm bài du lịch Nga có an toàn không.

Với những ai từng mơ một lần nhìn thấy bầu trời Bắc Cực chuyển màu xanh lục, Murmansk là lựa chọn gần và dễ đi nhất cho người Việt hiện nay. Nếu anh chị muốn có một chuyến đi trọn gói, có trưởng đoàn, xe đưa đón và lịch săn cực quang được sắp xếp sẵn, hãy tham khảo các tour du lịch Nga của J Travel.

Bài viết liên quan

• Săn cực quang ở Murmansk
• Tour Nga săn cực quang 8N7Đ
• Du lịch Nga mùa đông
• Thời tiết các vùng ở Nga

Nguồn tham khảo: Wikipedia – Murmansk, Wikipedia – Lenin (1957 icebreaker), Wikipedia – Alyosha (Murmansk). Nguồn ảnh: Panoramic view towards Murmansk Port from Vodoprov – FingerWiki (CC BY 4.0); Murmansk Banner – Tom Thiel (CC BY 2.0); Атомный ледокол «Ленин» - панорама – FingerWiki (CC BY-SA 4.0); Вечный огонь у Алеши – Insider (CC BY-SA 3.0); Apollonikus / Wikimedia Commons, CC BY 4.0; PSerov / Wikimedia Commons, CC BY 4.0; Hibiny5 – Lousbiorg (CC BY-SA 4.0); Murmansk (MMK - ULMM) AN1445818 – Igor Dvurekov (CC BY-SA 3.0).